Anasayfa / Özel Egitim / Üstün ve Özel Yetenek / Üstün Yetenekli Zekalı Çocuk İle Yaşamak ve Olası Probleme Alanları 3

Üstün Yetenekli Zekalı Çocuk İle Yaşamak ve Olası Probleme Alanları 3

8.Erişkinlerin arkadaşlığı

Üstün çocuklar kendi yaşıtlarıyla arkadaş olmaktansa, ailedeki yetişkinlerle ya da diğer erişkinlerle iletişim içinde olmaktan mutluluk duyabilirler. Bu tür bir seçim ve bağımlılığın çeşitli sebepleri olabilir. Örneğin; üstün yetenekli/zekâlı çocuk bu niteliğinden dolayı bir huzursuzluk içindeyse erişkinlerle ilişki kurmayı yaşıtlarına yeğler ve bundan da mutluluk duyar. Hatta böyle bir çocuk,ailesini en iyi arkadaş olarak kabul edebilir.

Üstün yetenekli/zekâlı çocuk çoğu zaman bazı şeyleri oldukça iyi bir şekilde çıkarsayabilir fakat bilişsel olarak neyi ne kadar anladığı ile ilişkili becerileri kazanmada eksiklikler yaşayabilir. Bundan dolayı da amaçlarına ulaşmada erişkinlerin yardımına ihtiyaç duyabilir.

9.Risk almanın önemi

Bazı erişkinler, çocuklarının kendilerinden daha az risk alır oluşlarını şanslı bir durum olarak görürler. Bu durum en azından fiziksel birtakım zorluklarla karşı karşıya gelindiğinde oldukça olumlu bir şekilde gözükmesine rağmen yeni bir aktivite ile karşılaşan üstün yetenekli/zekâlı çocuk bir adım geri çekilebilir ya da denemek bile istemeyebilir.

Bunun sebebi bu çocukların kendilerini fazlaca eleştirmesi ve çoğunlukla kendilerinde eksik olan yönleri bulup çıkarmasıdır. Kendilerine olan güvende eksiklik yaşayan bu çocuklar, bir şey hakkında tamamen bilgi sahibi olmak yada onun nasıl çalıştığına dair net ve kesin bir bilgiye sahip olmak ihtiyacı içindedirler. Bir söz vermeden önce onunla ilgili pek çok şeyi bilmek zorunda olduklarını düşünürler.

Bazı üstün zekâlı çocuklar, yeni şeyler denemeye çekinirler; yanlış yapmaktan, hatalı olmaktan, aptal durumuna düşmekten çok fazla korkarlar. Diğer çocukları yeni şeyleri gerçekleştirirken gözlemlemeyi tercih ederler. Model alarak öğrenmeyi benimserler. Başarısız olmaya karşı aşırı bir korku geliştiren bu çocuklar kendini daha rahat ve iyi hissetmesi konusunda aileden ve öğretmenlerinden destek almaya ihtiyaç duyarlar. Bir şeyi ilk denemede yapamamak, utanılacak ve başarısız sayılacak bir durum değildir. Başarısız olmak, ya da hata yapmak, hiçbir zaman insanı güvenilmez bir kişi yapmaz.

Ailenin bu gibi durumlarda olumsuz konuşmalardan kaçınması gerekir. ?Bu, asla işe yaramayacak.? gibi cümleler, çocuğun kendi hayal gücünü kullanmasını engeller. Aile ve öğretmenin çocuğun ortaya çıkardığı işi takdir etmesi gerekmektedir. ?Bunu başarmak için gerçekten çok çaba sarf ettiğini görebiliyorum.? gibi cümlelerle çocuğu cesaretlendirmek gerekmektedir. Çocuğa her zaman, denemesi ve sonuçta ne olduğunu görmesi için fırsatlar verilmelidir.

Çocuğun belli riskleri alarak yeni şeyler öğrenmesine izin vermek gerekmektedir. Gerekirse öğretmen ya da anne bunun için model olur. Çocukların pek çoğu, erişkinlerin birtakım becerileri çok çabuk edindiklerini düşünürler. Çocuk ve erişkin elele vererek yeni bir spora başlama, yeni bir sanat formunu yaratmak ya da yabancı bir dil öğrenme gibi atılacak olumlu bir adımı oluşturur. Pek çok yeni şeyi aile, çocuğu ile birlikte deneyebilir. Çocuğa yardımcı olmanın bir başka yolu da her sorunun bir tek doğru yanıtının olmadığı gerçeğini çocukla paylaşmaktır. Bu bağlamda işe, aşağıdaki sorulardan başlayabilirsiniz.

  • Evimizi daha nasıl geliştirebilir, güzelleştirebilirsin?
  • Millî piyangoda en yüksek ikramiyeyi kazanırsan ne yaparsın?
  • Sence yaşamak için en ideal yer neresidir? Neden?
  • İdeal bir okul sence nasıl olmalıdır?

10.Bir komedyene sahip olmak

Üstün yetenekli/zekâlı çocukların genellikle espri yetenekleri oldukça gelişmiştir. Dünyayı anlama becerileri oldukça yüksek seviyededir ve bu nedenle uygun espriyi rahatlıkla yakalayabilirler.Şakalardaki önemli noktaları rahatlıkla fark ederler. Bu durum, hem duydukları hem de kendi yaptıkları şakalar için geçerlidir. Bunun yanında diğer çocuklar, bu özel noktaların bir kısmını kaçırabilirler.

Böyle bir durumda çocuklar diğerlerinin şakayı anlamamasından dolayı kendilerini kötü hissedebilirler. Bazı çocuklar sırf bu nedenden dolayı erişkinlerin arkadaşlıklarını tercih edebilirler. Bu çocuklar sözcüklerle oynayıp birtakım espriler üretirler. Bir aile erişkinlerin anlayabileceği esprileri çocuğunun 4 yaşından itibaren anlayabildiğini bildirmiştir.

Az da olsa bazı durumlarda, üstün yetenekli/zekâlı çocukların espri anlayışları rahatsız edici bir duruma gelebilir. Bunun önüne geçilmesi için çocuğa, insanların küçük düşürülmekten veya utandırılmaktan hoşlanmadıkları söylenmelidir.

11.Hızlı ve derin öğrenenler

Genellikle üstün yetenekli/zekâlı çocuklar temel becerileri normal çocuklardan daha hızlı ve daha iyi öğrenebilirler. Öğrenilen yeni bilgiler için daha az tekrara ve alıştırma yapmaya ihtiyaç duyarlar.İlgilendikleri bir etkinliğin, tekrar tekrar üstünden gitmek, onlar için oldukça sıkıcı olabilir ve kolaylıkla güdülenmelerini kaybederler. Bunun sonucunda dikkatsizlik nedeniyle hatalar yapılabilir, özenilmemiş defterler ya da bitirilmemiş ödevlerle karşı karşıya kalınabilir.Bazı öğretmenler,bu durumu motivasyon eksikliğine bağlayıp bunu çocuğa karşı kullanırlar.Örneğin,?Senin üstün yetenekli olduğunu düşünmüyorum, sen normal bir sınıf ödevini dahi yapamaz durumdasın.? gibi.

Üstün yetenekli/zekâlı çocukların farklı alanlara ilgisi vardır. Belli bir zaman diliminde belirgin bir konu üzerinde yoğunlaşırlar. Çok erken yaşlarda, ilgilendikleri konu üzerinde özelleşebilirler.

Çocuklar, önemle üstünde durdukları konudan başka birine atlayabilir ve ilgilendikleri konuda bir adım daha ileri gitmek isteyebilirler. Bu durum, gün geçtikçe daha da zor bir hâl alabilir.Örneğin,yetişkinler dinazorların sevimsiz olduğunu düşünürken çocuk, bir gün eve bir kertenkele ile gelebilir. Bir aile son çare olarak duruma el koymak için kesin kural koymayı plânlamıştır. Kural şöyledir: ?Anne ve babanın izni olmadan eve kesinlikle bir canlı getirilmez?.Ancak çocuk, resimlerle veya filmlerde gördüğü canlılarla yetinmemekte ve gerçek canlılarla beraber olmak istemektedir. Söz gelimi trafik kazasında araba çarpması sonucu ölen hayvan leşlerini de iç organları üzerinde incelemeler yapmak amacıyla eve getirmektedir.

Zeki öğrencilerin çoğu proje başlatmaktan hoşlanırlar. Hobi ve koleksiyona düşkündürler. Birtakım bilgilere kendi başlarına ulaşmayı ve bu bilgileri kendi başlarına öğrenmeyi severler. Zaman zaman üstesinden gelemeyecek kadar yüklü programlarda çalışmak isteyebilirler. Bir orta okul öğrencisi insanların tarihi hakkında proje yapmak istemiş ve zaman dilimini ilk canlının ortaya çıkışı ile günümüz arasında almıştır.

Bu çok geniş bir başlık olduğundan, yapılması gereken sadece özel bir zaman dilimi içindeki insan gelişimini incelemektir. Böylelikle öğrenci tüm etkinlikler içinde yok olmadan özel bir konu ile ilgili araştırmasını rahatlıkla sürdürebilir. İçerik olarak geniş bir yelpazeye dağılmış konuların araştırılmasında öğrenciler çok güçlük çekerler. Öğrenciler, konu başlığını basamaklara bölmede güçlük yaşarlar. Bir alandaki çalışma ve araştırma bittikten sonra diğerine atlanması gerektiği konusunda bilgilendirilmeye ihtiyaç duyarlar.

Bu noktada öğretmenlerin öğrencilere yardımcı olması gerekmektedir. Bu nedenle öğrencinin, proje alırken ve seçerken mantıklı bir çerçeveye oturmasına dikkat edilmelidir. Projenin bir kısmını alan öğrenci işini başarı ile tamamladığında pek çok şey öğrenmiş olacaktır. Unutulmaması gereken husus, bir projenin en zevkli tarafı onun araştırma ile ilgili olan bölümüdür. Proje belirlenirken çocukların özellikle ilgilendikleri konular göz önünde bulundurulmalıdır. Proje süreci öğretmenler tarafından dikkatle sorgulanmalıdır.

Konu seçiminde olduğu gibi projenin bitirilme tarihi noktasında da çocuğa yardımcı olunmalıdır. Yapılacak çalışmalar, hiçbir zaman son ana bırakılmamalıdır. Konu olarak özel bir noktadan giriş yapan öğrenci konuyu bölümlere ayırarak her bir basamağı ne zaman yapacağı konusunda kendine bir zaman tablosu çıkarmalıdır. Bu zaman tablosunun tüm çalışmalar esnasında oluşturulmasına, kullanılmasına ve buna sadık kalınmasına hem öğretmen hem de anneler tarafından dikkat edilmelidir.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

 2-3 Yaş Döneminde Çocukların Sosyal Gelişim Özellikleri

Sosyalleşme, bebeğin 3 ay dolaylarında insanla objeler arasındaki farkı görerek, değişik tepkiler göstermesiyle başlar. Bebekler …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir