Anasayfa / Genel / Un niçin çok tehlikeli bir patlayıcıdır

Un niçin çok tehlikeli bir patlayıcıdır

Tarihte kayda geçen ilk un patlaması 1785 yılında İtalya’da Turiri’de bir ekmek fırınında, bir lambanın un tozunu tutuşturması sonucu oldu. Ölüme ve fazla zarara yol açmayan bu patlamadan sonra konu unutuldu gitti. Modern günlerimizin başlangıcında, insanlık tarihinin ana gıdası ekmeğimizin en önemli girdisi olan unun çok ciddi bir şekilde yanarak patlayabileceğini kime söyleseniz herhalde şaka kabul eder gülerdi. 1981’de ABD’de büyük bir hububat silosu infilak edip, 9 kişi ölüp, 30 kişi de yaralanınca gülmeler durdu. 1988’de hububat bulunan yerlere belirli bir emniyet standardı getiren kuralların uygulanmasına başlanılmasına rağmen 90’lı yıllarda sadece ABD’de undan kaynaklanan ortalama yılda 13 patlama oldu.

Peki nasıl oluyor da un bu kadar tehlikeli bir şekilde patlayabiliyor? Sebebi basit. Çünkü o bir karbonhidrat. Havada toz olarak asılı duran karbonhidratın miktarı, bir metreküpte 50 gramı aşınca herhangi bir şekilde tutuşturulduğunda patlar. Un tozları o kadar küçüktür ki, anında yanar ve bu yangın diğerlerine zincirleme yayılır. Bu da toz bulutunda, ortama da bağlı olarak, patlayıcı bir güç oluşturur. Benzer durum şeker, puding ve hatta çok ince testere talaşlarında bile oluşabilir.

Bir yangının çıkması için üç şeyin bir arada olması gerekir. Hava (içindeki oksijen), yanıcı madde (burada un oluyor) ve tutuşturucu. Silolarda insanların çalıştıkları yerlerde tutuşmak için gereken metreküpte en az 50 gram un tozu miktarına pek ulaşılamaz. Tabii burada unutulmaması gereken patlamaya sebep verenin yanıcı maddenin havada asılı duran toz miktarı olduğudur, yoksa yere serilen unda böyle bir tehlike yoktur.

Silolarda tutuşmaya sebep olan şeyler, bilinçsizce yapılan bir kaynak, bir kesme işlemi, sigara, asansörler ve konveyörlerin mekanizmalarından çıkan kıvılcımlar olabilir. Şüphesiz ortamın da çok önemi vardır. Patlamanın yarattığı büyük basınç boşalacak yer bulamazsa binayı bile yıkabilir. Açık havada ise patlama olmaz ama yine de tehlikeli bir alevlenme olur.

Hanımlar, endişelenmeyin, kurabiye veya börek yapmak için aldığınız bir kilo undan 50 gramı havaya uçmaz. Bu olay için tonlarca un gerekir. Hamur yoğurmak için balkona çıkmanıza hiç gerek yok!

Kaynak:Tamer Korugan Luzumsuz Bilgiler Ansiklopedisi

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Erkekler Lüzumsuz Bilgileri Akılda Tutuyor

Kadınlar ve erkekler üzerine bir çok araştırma yapılmaktadır.Bunlardan biride erkeklerle ilgili. Tipik bir erkek bir …

5 Yorumlar

  1. selim bey kaynak kitap verelim isterseniz yada Bahadır bey in yönlendirmesine kulak verin yada daha bilimsel siteleri takip edin diyebilirim sanırım size teşekkürler

  2. Yok artık 🙂

  3. Bahadir Ornek

    Bilgi belge soranlarınız olursa konuyu "Dust Explosion" / "Toz Patlaması" diye aratınız, gözden kaçan mühim bir konudur, iyi olmuş değinmişsiniz. Metreküpte 50 gram toz miktarına ulaşılan deney de mevcuttur internette; yanıcı toz, oksijen ve ateşleyici kaynak olması patlamanın gerçekleşmesi için yeterlidir. Ateşleyici kaynak ampül bile olabilir.

  4. Selim

    Uydur uydur söyle .. Kanıt herede? Hangi bilimsel veri?
    Yok ..

  5. Bizim ülkemizdeki fırınlarda böyle bir durumun yaşandığını düşünsene? 🙂

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir