Anasayfa / Pedagoji / Türkiye?de Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Özellikleri

Türkiye?de Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Özellikleri

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme BM Genel Kurulu?nda 20 Kasım 1989 tarihinde benimsenmiş ve 2 Eylül 1990 da yürürlüğe girmiştir.

Ülkemizin bu sözleşmeyi 14.9.1990 tarihinde imzalayarak, 4058 sayılı yasayla onaylanmasını uygun bulmuş ve 1995 yılında 22184 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girmiştir.Bu sözleşme Anayasa?mıza göre de yasa hükmündedir.

Çocuk Hakları Sözleşmesi,İnsan Hakları Hukukunun ayrılmaz bir parçasıdır. Sözleşme çocuklar için ortak kabullerdir. Çocuklar için ortak iyi?nin elde edilmesi bu belgede öneri biçiminde yer alır.Ancak çocuk hakları,çocuk merkezli hakların bilgisini davranışa dönüştürmedikçe varolmaz.Çocuk Hakları gerçek hayat bilgisine eğitimle dönüşebilir. Öznesi çocuk olan okul ise ikinci Çocuk Hakları Okuludur.

Çocuk Hakları Sözleşmesinin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu?nda oy birliği ile kabul edilmesi,çocukların duygusal, zihinsel, cinsel, fiziksel istismarı ve ihmali konularına, dünya çapında geniş çevrelerin dikkatinin çekilmesini sağlamıştır. Bu konuda ilerici bir adım 1990 yılında New-York?ta düzenlenen Dünya Çocuk Zirvesi?nde biraraya gelen ve aralarında Türkiye?nin de bulunduğu devlet ve hükûmet başkanlarının, 2000 yılına kadar ulaşılması gereken bir dizi hedef belirleyerek,?çocukların refahının en üst düzeyde siyasî eylem gerektirdiği? konusundaki uzlaşmaları olmuştur.

Burada benimsenen Dünya Bildirgesi ile Faaliyet Plânı,çocuk haklarına öncelik verilmesi, çocukların gelişimi ve korunması sömürülen ve istismar edilen güç koşullar altındaki çocukların korunması konularında dünya çapında önlemler alınması gerektiği vurgulanarak; güç koşullar altındaki çocuklar,?sokak çocukları,kimsesiz çocuklar, doğal ve insan kaynaklı afetlerin kurbanı olan çocuklar, göçe zorlanan çocuklar ve ırkçılık kurbanı çocuklar ile özürlü çocuklar, yasa dışı yollarla çalıştırılan çocuklar, uyuşturucu ticaretinde kullanılan çocuklar, sömürülen ve istismar edilen çocuklar? olarak tanımlanmıştır.

Türkiye?de yürürlüğe giren Çocuk Hakları Sözleşmesi?nin önsözünde, toplumun temel birimi olan ailenin koruma ve yardım görmesi gerekliliği belirtilerek, çocuğun toplumda bireysel bir yaşantı sürdürebilmesi için mutluluk, sevgi ve anlayış ortamını üreten aile ortamında: barış değerbilirlik,hoşgörü,özgürlük, eşitlik ve dayanışma ruhuyla yetiştirilmesi gerekliliğine değinilerek, özel güvence ve koruma gereksinimi vurgulanmıştır.

Sözleşmenin 1.maddesine göre 18 yaşına kadar her insan çocuktur.Sözleşmede;

  • Çocuğun ayırımcılıktan korunması,
  • yüksek yararının gözetilmesi,
  • haklarının uygulanması için tüm olanakların kullanılması,
  • ana-babanın yönlendiriciliği ve çocuğun yeteneklerinin gelişmesine saygı gösterme,
  • yaşam ve gelişmesinin güvence altına alınması,
  • isim alma ve vatandaşlık edinme hakkına sahip olması,
  • çocuğun kimliğinin korunması,
  • anne-baba ile birlikte yaşama hakkı,
  • ailenin yeniden birleşmesi,
  • çocukların yasa dışı yollarla ülke dışına çıkarılmasının önlenmesi,
  • çocuğun görüşlerini özgürce ifade edebilmesi,
  • düşünce-vicdan ve din özgürlüğüne saygı gösterilmesi,
  • dernek kurma ve katılma hakkı,
  • bilgi ve belgelere ulaşma hakkı ve zararlı yayınlardan korunması,
  • çocuğun yetiştirilmesinde ailenin sorumluluğu ve devletin desteğinin sağlanması,
  • çocuk istismarı ve ihmalinin önlenmesi,
  • ailesiz çocukların korunması,
  • evlât edinmede çocuğun yararının gözetilmesi,
  • mülteci çocuklara özel koruma ve yardım sağlanması,
  • özürlü çocukların onurlu bir yaşam sürmesi için bakım ve eğitim olanaklarına kavuşturulması,
  • sağlık ve sosyal güvenlik hizmetlerinden en üst düzeyde yararlanma,
  • çocuğun yeterli bir yaşam standardına ulaşmasının sağlanması,
  • çocuğun eğitim hakkı ve hedeflerinin geliştirilmesi,
  • azınlıklara ve yerli halklara mensup çocukların kendi kültürlerinden yararlanması ve dinlerinin gereğini yerine getirmesi,
  • dinlenme-boş zaman değerlendirme ve kültürel etkinliklere katılımlarının sağlanması,
  • çocuk işçilerin çalışma koşullarının ve yaş sınırının saptanması,
  • çocukların uyuşturucu ve psikotrop maddelerden korunması,
  • cinsel istismar,
  • fuhuş ve sömürüden korunması,
  • işkence ve özgürlükten yoksun bırakmanın önlenmesi,
  • silâhlı çatışmalardan korunma ve yeniden sağlığa kavuşturucu bakımın sağlanması,
  • yargılamaya ilişkin haklarının korunması,
  • çocuk hakları ile ilgili geçerli ulusal ve uluslar arası yasalarda yer alan standartlardan daha üstün standarda sahip olanların geçerli olması ilkeleri üzerinde anlaşmaya varılmıştır.

Bilindiği gibi 21. yüzyıla başlarken, dünyada yoksulluk ve yoksulluk içinde yaşayan insanların büyük bir çoğunluğunu çocuklar ve kadınlar oluşturmaktadır. Dünya çocuklarının esenliği için benimsenen vizyon hakları güvence altına alınan ve korunan tüm çocukların sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmesi, toplumsal yaşama nitelikli ve mutlu bireyler olarak katılmalarının sağlanmasıdır. Çocuk Hakları Sözleşmesi, bu bağlamda ülkelerce yapılacak çalışmaları yönlendirmek üzere çeşitli ilkeler ortaya koymaktadır.

Çocukların istikrarlı sevgi ve hoşgörü dolu bir ortamda yaşayan, yetişkinlerin yol göstericiliği ve korunması altında bireysel güç ve yeteneklerini geliştirebilen bireyler olarak topluma kazandırılmaları için bu ilkelerin yaşama ivedilikle geçirilmesi gerekmektedir.

Hakkında Admin

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

 2-3 Yaş Döneminde Çocukların Sosyal Gelişim Özellikleri

Sosyalleşme, bebeğin 3 ay dolaylarında insanla objeler arasındaki farkı görerek, değişik tepkiler göstermesiyle başlar. Bebekler …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir