Anasayfa / Psikiyatri / Takıntılı Kişilerin Düşünce Özellikleri Nelerdir ?

Takıntılı Kişilerin Düşünce Özellikleri Nelerdir ?

Endişeler ve Takıntılar (Obsesyonlar) kötü bir şeyler olacağı kaygısıyla İlgilidir

Takıntılara hemen daima eşlik eden sıkıntı size ya da sevdiklerinize gelecek bir zarardan korkmakla ilgilidir.Örneğin kapıyı pencereyi kontrol eden bir hastada kapıyı pencereyi kontrol ediyorum çünkü açık kalırsa birisi girip çocuklarımı öldürebilir, paramızı çalabilir.

Eğer bu olursa benim hatam olur ve suçlanmayı hak ederim. şeklinde ya da yıkanma kompülsiyonu (zorlantısı) olan bir hastada eğer temizlenmezsem hastalanabilirim, çocuklarıma hastalık bulaştırabilirim şeklinde düşünceler ve korkular olabilir.

Kişinin takıntısının akıldışı olduğunu bildiği anlar olur

Belirtiler olmadığı anlarda çoğu obsesif birey takıntılarının gereksiz olduğunu bilir. Endişeler başladığında ise bunu unutabilir ve takıntılarından dolayı çok korkuya kapılabilir

Takıntılara direnmeye ya da bunları unutmaya çalışmak sadece durumu daha da kötüleştirir.

Takıntı şeklindeki düşünceler ve hayaller çok fazla sıkıntı verdiği için kişi bunlardan şiddetle kurtulmak ister. Ama ne yazık ki bu mücadele unutulmak istenilen düşünceyi canlı tutar. Kişi ne kadar çok mücadele ederse o düşünceyi zihninden atması da o kadar zorlaşır. Düşünce takıntılarının sürmesini sağlayan şeyler:

  • Takıntıdan korkmak.
  • Aktif biçimde unutmaya çalışmak.
  • Hatırlatan durumlardan kaçmak.
  • Hiçbir zaman takıntı olmamasını amaçlamak.
  • Takıntıların ilerde de tekrarlayabileceği endişesini taşımak.

Zorlantılar geçici bir rahatlama sağlar

Takıntının yarattığı şiddetli sıkıntıyla kişi kendisini rahatlatacak bir şeyler arar ve sonuçta yaptığı bazı eylemlerle rahatlar.Örneğin kirlilik obsesyonu olan birinin elini yıkayarak rahatlaması gibi. Ama bu etki geçicidir. Bir süre sonra yeniden sıkıntı başlar.

Tekrarlayan eylemler (ritüeller) genellikle özel bir sırada gerçekleştirilir

Zorlantı davranışları belli bir sıra dahilinde kurala uygun gerçekleştirilirse sıkıntıyı azaltır. Eğer bu kural bozulursa yeni baştan aynı sırayla tekrar gerçekleştirilirler. Kirlilik takıntısı olan bireyin yıkama esnasında belli bir sayıda yıkıyorsa yıkama sırasında yaptığı bir işlemi hatırlayamazsa işi tekrar baştan başlatması gibi.

Kişi zorlantılara da direnmeye çalışır

Zorlantı şeklindeki hareketler kişiyi geçici olarak rahatlatsa da bunları tam yapmanın zorluğu ve aldıkları zaman yüzünden kişi bunlara direnmeye çalışabilir ya da bunların zahmeti nedeniyle bunlara başvurmasına yol açacak nesne ve durumlardan kaçabilir. Temizlenme ritüellerinin sıkıntısı nedeniyle kişinin ayda bir banyo yapması, haftada bir büyük abdeste çıkması gibi.

Kişi bir takım koruyucu davranışlar için başkalarından da yardım alır

Temiz mi kirli mi diye birine sorma, yıkarken başkasına da izletme, kendisi yerine temizlemeyi ya da kontrolü birine yaptırma gibi. Bu hem kaçınmaya hem de sorumluluğu paylaşarak biraz rahatlamayı sağlar.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir