Anasayfa / Etiket Arşivi

Etiket Arşivi

Tek Boyutlu Bakış Açısından Mükemmelliyetçilik

Mükemmelliyetçilikle ilgili başlangıçtaki açıklamalar, kişinin kendini tanımlamasına ve kendine yönelik bilişlerine odaklı olarak tek boyutlu bir bakış açısıyla yapılmıştır. Bu nedenle, başlangıçtaki değerlendirme araçları da, Burns Mükemmeliyetçilik Ölçeği (1980) gibi,çoğunlukla kişinin kendine yönelik mükemmelliyetçiliğini ele almıştır. Son zamanlarda ise,mükemmelliyetçilik yalnızca kişinin kendine yönelik boyutuyla düşünülmemekte,kişiler arası ilişkileri de içermektedir.

Devamı

Çok Boyutlu Bakış Yaklaşımı Açısından Mükemmelliyetçilik

Bireyin kendi içindeki bileşenleri kadar kişiler arası bileşenleri üzerine de odaklanılmasıyla, mükemmelliyetçilik çok boyutlu bir yapı olarak çalışılmaya başlanmıştır. Mükemmelliyetçiliğin çeşitli boyutlarını açıklayan iki yaklaşım bulunmaktadır.Bunlar Frost, Marten, Lahart ve Rosenblate (1990) ile Hewitt ve Flett (1991)?in mükemmelliyetçiliği ölçmek için geliştirdikleri çok boyutlu mükemmelliyetçilik ölçeklerinde görülmektedir. Frost ve arkadaşları (1990)?nın geliştirdiği Çok Boyutlu Mükemmelliyetçilik Ölçeği, 35 maddelik, 5?li likert tipi bir ölçektir ve altı boyutu içermektedir.Mükemmelliyetçiliğin bu altı boyutu kısaca şöyle açıklanmıştır: Hatalara Aşırı Dikkat: Hata yapmanın başarısızlıkla aynı anlama geldiği, bu yüzden hata yapmamanın çok önemli olduğu biçiminde bir inanç eğilimini tanımlar.  Hatalara aşırı dikkat etmeye, insanlar tarafından eleştirilme endişesi …

Devamı

Kuramsal Açıdan Mükemmelliyetçilik

Slade (2004), mükemmelliyetçilikle ilgili bilimsel çalışmaların 20. yüzyılın sonlarında başladığını ifade etmiştir; ancak çalışmaların temelinde psikanalitik kuram yer almaktadır. Mükemmelliyetçiliği açıklamaya çalışan diğer kuramlar, bireysel psikoloji yaklaşımı (Adler), bütüncü yaklaşım (Horney), bilişsel yaklaşım (Beck) ve akılcı-duygusal-davranışsal yaklaşım (Ellis) olarak sayılabilir. Bunların yanında bakış açısına göre mükemmelliyetçilik ?tek boyutlu? ya da ?çok boyutlu? bir kavram olarak ele alınmıştır. Psikanalitik Yaklaşım Açısından Mükemmelliyetçilik Bireysel Psikoloji Yaklaşımı Açısından Mükemmelliyetçilik Bütüncü Yaklaşım Açısından Mükemmelliyetçilik Bilişsel Yaklaşım ve Akılcı-Duygusal-Davranışsal Yaklaşım Açısından Mükemmeliyetçilik Çok Boyutlu Bakış Yaklaşımı Açısından Mükemmelliyetçilik Tek Boyutlu Bakış Açısından Mükemmelliyetçilik

Devamı

Bilişsel Yaklaşım ve Akılcı-Duygusal-Davranışsal Yaklaşım Açısından Mükemmeliyetçilik

Bilişsel-davranışçı yaklaşım kuramcıları mükemmelliyetçiliği, olumsuz otomatik düşünceler, akılcı olmayan (gerçek dışı) inançlar ve bunların davranışa nasıl yansıdığı üzerinde durarak açıklamışlardır. Beck (1976)?e göre duygusal bozuklukların temelini, bireyin kendine, dünyaya ve geleceğe yönelik olumsuz düşünceleri (bilişsel üçlü) oluşturur. Mükemmelliyetçiliğin temelinde de bilişsel hatalar bulunmaktadır.  Bilişsel hatalar kişinin düşüncelerindeki sistematik ve sürekli mantık hatalarıdır ve bunlar aşağıdaki gibi ifade edilmiştir; Keyfi çıkarsama-irdeleme:  Geçerli ve somut bir dayanak olmaksızın olaylardan olumsuz sonuçlar çıkarma sürecidir. Seçici Soyutlama:  Bir durumun bütününde bir ayrıntı üzerinde yoğunlaşarak daha önemli olan yanları görmezden gelmeyi, bütün yaşantıyı bu ayrıntıya dayanarak açıklamayı içerir. Mutlakiyetçi İkili Düşünme:  Bütün yaşantıları iki uç kategoriden birine yerleştirme …

Devamı

Bütüncü Yaklaşım Açısından Mükemmelliyetçilik

Horney (1975) mükemmelliyetçiliği, kendine güvensizlik sonucu oluşan, ideal benliği gerçekleştirmeye yönelik nevrotik bir gereksinim olarak yalnızca sağlıksız (olumsuz) yönüyle ele almıştır. Mükemmelliyetçiler her zaman en iyi olmaya, büyük başarılar kazanmaya çalışarak kendilerine olan güvensizliklerini yenmeye çalışırlar. Nevrotik birey, kendi yarattığı istek ve kurallardan oluşan karmaşık bir sistem yoluyla, nevrotik bir hırs içinde ideal benliğine ulaşmaya çabalar.  Kendisine koyduğu kuralların uygulanabilirliğini göz ardı ederek her şeye dayanabilmesi, herkesi sevebilmesi, üretken olması gerektiğine inanır. Nevrotik birey, yanlış yapmaktan çok korkar; kusurlu yönlerinin başkaları tarafından fark edilmesi ve kendisine eleştiriler yönelmesi olasılığına karşı çeşitli önlemler alır.  Kusursuz saydığı benliğine uygun olmayan davranışlarda bulunduğunda, …

Devamı

Bireysel Psikoloji Yaklaşımı Açısından Mükemmelliyetçilik

Adler (2001), bireyin, çocukluk dönemindeki yetersizliği ve çevreye olan bağımlılığı nedeniyle yaşamına çaresizlik duygusuyla başladığını söylemiştir.Ona göre,insan olmak,aşağılık duygularına sahip olmak demektir. Her insan hayatının bir döneminde aşağılık duygusuna kapılır.Bu duygu,evrensel bir nitelik taşır. Doğadaki tüm varlıklar ?eksi? bir durumdan ?artı? bir duruma geçmek için sürekli çaba içindedirler.Adler bu durumu ?eksiklikten kurtulma çabası? ya da ?üstünlük çabası? olarak adlandırmıştır.Üstünlük çabası,eksiklik duygusunun doğal bir sonucudur ve insanın yaşamını sürdürebilmesi, gelişebilmesi için zorunludur da.Bu çaba, mükemmelliği isteyen bir güdüdür ve ?başarmak, yenmek?isteği insanlığın özünde olan psikolojik bir yasadır. Adler, mükemmel olma çabasını açıklarken, başarma isteğinin, hem içsel ve dışsal nedenlerin baskısı hem …

Devamı