Anasayfa / Psikoloji / Stres ve Başarı Arasındaki İlişkisi

Stres ve Başarı Arasındaki İlişkisi

Başarı bireyin bedensel ve zihinsel çalışmasının sonucu, işgörenin çabalarının işe yansımasıdır. Başarı işgörenin işletmede kalıcılığını, diğer işgörenlerle bütünleşme düzeyini ve alacağı ücreti belirler. İnsanın doğasında, başarılı olmak bireysel hedeflere ulaşmak vardır.

Doğasında başarıya ulaşmak bulunan insanı,yönetim de başarıya yönlendirir. İşini başarmak, iş ortamındaki diğer kişilerle uyumlu olmak isteyen işgörenler bireysel yetersizlikleri, çevresel uyumsuzlukları gibi nedenlerle iş stresi yaşarlar. Bu stresin temelinde de başarısız olma endişesi yatar. Başarı insana heyecan verir; fakat elde edilen üstün başarının doğurduğu gelecek belirsizliği veya çok istenen sonuçlar vardır. Bu durum da ayrı bir stres sebebidir.

İşgörenin görev aldığı organizasyon içerisinde başarısı arttıkça stres düzeyi de yükselmektedir. Başlangıçta artan başarının stres düzeyini yükseltme oranı daha yüksek iken, zamanla kişi başarıya alışmakta ve başarılı olması stresini fazla yükseltmemektedir. Zamanla bireysel başarının düşmesi de stresi yükseltmektedir. Başarılı olan kişi elde ettiği ekonomik ve sosyal göstergeleri kaybetmek istemez. Zamanla başarısının azalması gelecek için endişe yaratacak ve bireysel stresi yükseltecektir.

Yönetici, işgörenin iş stresini anlamak ve yorumlamak zorundadır. Rasyonel yönetim anlayışının sonucu olarak tüm girdilerinden beklenen çıktıyı sağlamak isteyen yönetici başarıyı teşvik için ödül, başarısızlığı önlemek için de ceza sistemi geliştirir. Bireyin ödülü elde etme arzusu cezadan kaçınma arzusuna göre daha fazla stres sebebidir.

İşgörenin diğer arkadaşları ile, hatta kendisi ile yarışması, sonuçta ekonomik veya psikolojik ödülü elde etme arzusu onun stres düzeyini yükseltecektir. Zamanla başarıya alışma, başarılı olma durumunda yaşanılan stresin şiddetini ve etkisini azaltacaktır. Benzer şekilde başarısızlığa bir dizi nedenle alışan kişi de yetersizlikler karşısında duyarlılığını yitirecek, düşük başarı karşısında stres düzeyinde önemli değişimler olmayacaktır.

İş ortamında iş stresini ve işgörenin buna dayanma gücünü arttıran faktörler vardır. Bunlar:

Algılama: İşgörenin bulunduğu ortamı algılama biçimi onun iş stresini etkileyecektir. İşgören başarı için gerekli olan özellik ve yeteneklere sahipse ve yöneticileri tarafından başarıya yönlendiriliyor,engellenmiyorsa zamanla başarılı olacak ve buna alışacaktır. Yöneticilerinin kendisini desteklediğini algılayacak, kabul gördüğünü bilecektir. Amirleri tarafından olumsuz algılanan, başarılı olamadığı için sürekli tenkit edilen işgören , muhtemel başarısızlıkları nedeniyle yöneticilerini birer stres faktörü olarak görebilir.

Deneyimler: İşgörenler çalışma hayatına ilişkin bir dizi deneyim kazanırlar. Kazanılan deneyimler bir sonraki zaman diliminde benzer olaylar karşısında takınılacak tavrı belirler. Geçmişe ilişkin olumsuz deneyimler gelecek için endişe, stres kaynağı olabilir. Buna rağmen işgörenin geçmişteki olumsuz deneyimleri, gelecekteki olayları istenen yönde planlamasına da yardım edecek, olumsuzlukları gidermesi için fırsat yaratacaktır. Bu nedenle sözü edilen olumsuz deneyimler kişinin iş stresini güçlendiren bir yapıda olabileceği gibi stresi azaltıcı bir yapıda da olabilir.

Kişilerarası İlişki: İş hayatı, temelde işbi,rliğine dayalı bir sistemdir. Başkaları ile birlikte çalışmayı isteyen,ortak başarıyı temel felsefe olarak kabul edenler, içinde bulunduğu iş grubunun başarısı arttıkça daha dayanılır düzeyde stresi yaşarlar. Buna karşılık yapısında grup ilişkisine yatkınlık olmayan kişiler, iş stresiyle başa çıkmada daha çok sıkıntı yaşarlar.

Bireysel Farklılıklar: Kişisel özellikler bireyin iş ortamı veya iş tecrübelerinden değişik biçimde etkilenmesine dolayısı ile de kişiden kişiye stresin farklılaşmasına yol açacaktır. Kişilerin değer yargılarının farklı olması onların iş başarılarını etkileyecektir. Bilgi ve yetenek açısından yaptığı işe uyumlu olan,kendisine güvenen kişilerin başarı karşısındaki stresi diğerlerine göre daha düşük olmaktadır. Benzer şekilde, yetersizlikleri nedeniyle kendisine güveni az olan işgörenlerin başarısızlık ihtimali karşısında stresi daha fazla yaşadıkları da bilinmektedir.

Genel olarak bakıldığında stres, işgörenin iş başarımını olumlu yönde etkileyip, arttırabilir. Stresin olmadığı durumda iş başarımı arzusu olmamakta, stres arttıkça başarı önce artma eğilimi göstermekte, kişinin işin istekleri yerine getirme arzusu yükselmektedir. Şüphesiz bir noktadan sonra stresin artması başarıyı arttırmayacak, stres daha da büyürse, başarı zamanla azalacaktır. Hatta iş stresi işgörenin katlanamayacağı ölçüde artarsa, kişi işi başarma yeteneğini kaybeder, işe bağlılığı azalır, böylece stresin artması başarıyı olumsuz yönde etkilemiş olur.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Stresle Nasıl Başaçıkabilirsiniz ?

Stres, günlük yaşamda karşılaşılan olayların, insan ilişkilerindeki baskının sonucu hissedilen sıkıntı ya da zorlanma durumu …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir