Anasayfa / Psikoloji / Sosyal Psikoloji ve Temel Kavramları

Sosyal Psikoloji ve Temel Kavramları

En geniş anlamı ile sosyal psikoloji kişiler arasındaki etkileşimlerin bilimidir. Psikoloji ile sosyoloji arasında kalan bir alanda etkilidir.Psikolojik sosyal psikoloji olayları bireyden çevreye doğru incelerken sosyolojik sosyal psikoloji olayları çevreden bireye doğru inceler.

Sosyalpsikolojide belli başlı dört kuram vardır.

a..Psikoanalitik kuram

b..Davranışçı kuram

ç..Rol kuramı

d..Alan kuramı

Sosyalpsikolojinin kendi başına bir bilim olarak geçirdiği gelişimi yirminci yy?la kadar olan ve yirminci yy sonrası olarak iki kısımda ele alınır.

İlk devre MÖ.520?lerde ?Sana yapılmasını istemediğini sende başkasına yapma? diyen Konfuçus?la baslar.Sonraları Eflatun ,birey toplum ilişkilerini vurgularken

Aristo,bireyin sosyal davranışa olan etkilerini incelemiştir.MS 1378 sıralarında İbni Haldun insanın yaratılış icabı toplumsal bir varlık olduğunu belirtmiştir.

16. ve 17. yy?larda insanın sosyal davranışına ekonomik uyarıcıların etkisi ön plana çıkarken 17. Ve 18.yy?larda İngiliz filozofları sosyal davranışın hangi güdülere dayandığını bulmaya çalışmışlardır.Sonraları sosyolojinin kurucusu sayılan A.Comte?un çalışmaları ve Durkheim?in araştırmaları gelir.

1900?lerden sonra bu bilim dalı hızlı bir gelişme sürecine girmiş ve ikinci dünya savaşıyla beraber etkinliğini iyice arttırmıştır.Bugün sosyalpsikoloji artık bağımsız bir bilim dalı olmuştur.

SOSYALPSİKOLOJİDE TEMEL KAVRAM VE SÜREÇLER

Toplumların sosyalpsikolojik temelleri üyelerinin statü ile rol davranışları ve bu davranışları öneren ve onaylayan normlar ile normların dayandığı değerlerden oluşur.

Statü ,bir toplumsal sistemde yer alan bireyin ?yer?ihakkında toplumun diğer üyelerinin yaptığı olumlu veya olumsuz nitelikteki değerlendirmelerdir.Yine statü,bireyin çocuk,yetişkin,doktor,mühendis,Türk,müslüman?vs..gibi kim olduğunu belirler.

Bireyler içlerinde bulunduklari toplumda birden fazla statüye sahiptirler.Bir kişi ailede baba,işyerinde yönetici,arkadaş grubunda yaşli olabilir.Herhangi iki birey birbirinden oldukça farkli güdü ve karaktere sahip olsa bile onlarin gözlenebilir davranişlari ayni statüde olmalari halinde benzer olacaktir.Mesela doktorlarin kişilikleri farkli olmasina rağmen gözlemlenen davranişlari birbirine çok benzer.

Statü ,kişilerarasi ilişki yapilarini düzenleyen davraniş kaliplari,davraniş kurallari konusunda bireye bilgi vererek onun sosyallesmesini sağlar.

Statüler ;

1..Toplum içindeki durumuna göre..(göçmen,arap,doktor,orta tabakadan,yahudi..vs)

2..Sahip olma biçimine göre..(cinsiyet,yaş,irk,soy)

3..Bir örgüt içindeki biçimine göre..(şef,müdür,işçi)

4..Bir çalişma grubundaki konumuna göre..(lider,birincil grup..vs..)

olarak farkli şekilde gruplanabilirler.

Rol ,bireyindiğer bireylerle ilgili davranişlarinda beklenen hareket kaliplarini ifade eder.Statü ,bireyin kim olduğunu belirlerken rol,ne yapmasi gerektiğini belirler.

Kişi mesleğiyle ilgili rolde işçi;aile içinde baba ;sosyal rolde kurul başkani ..vs.. olabilir.Belirli bir rolü etkileyen çevre rollerin tümü bir rol takimini oluşturur.Bir role ilişkin beklentiler kesinlikle değişik ya da karşitsa muhtemelen bir rol çatişmasi yaşanir.Eve iş götürmesi istenen bir çalişanin karisinin şiddetli tepkisi karşisinda ne yapacağini bilemeyişi rol çatişmasina ornek olabilir.

GRUPLAR VE DAVRANIŞI

Etimolojik olarak hangi kökten geldiği kesin olarak bilinmemekle beraber ?grup? kelimesinin bir görüşe göre İtalyanca ?gruppa? kelimesinden geldiği sanilmaktadir.

Belirli bir süre içinde ,belirli hedflere ulaşmak için rolleri devrederek sosyal ilişkileri devam ettiren kişilerin meydana getirdigi topluluğa grup denir.Bir topluluğun grup olarak nitelenebilmesi için şu beş özelliğe sahip olmasi gerekir:

1..ortak davraniş güdüsü

2..kişiler arasi ilişkileri düzenleyen ortak normlar

3..grup içindeki üyelerin durumlarini bildiren rol ayriminin varliği

4..?biz? duygusu

5..bu şartlarin belirli bir süre için varliği

Kişiler grup içinde başka grup dişinda başka davranmaktadirlar.İnsanlar genelde yanliş bile olsa gruba uyma eğilimi gösterirler.

İnsanlar daima bir grubun üyesi ,parçasi olmak isterler.Böylece bir takim ihtiyaçlari herhangi bir şekilden grup üyesi olarak daha iyi karşilanir.Kişi grubun üyesi haline geldikçe davranişlari değişir,grubun dili ile konuşmaya başlar,bir takim normlari kabul eder?vs.

Grup kararlarına katilma sosyal bir ihtiyaçtir.Hiyerarşik bir grupta ast kendini kararlara ne kadar çok katilmiş hissederse kendini o kadar gruptan hissedecektir.katilma ile kararlarin kalitesi de iyileseçektir.Grup kararlari bireysel kararlara nispeten daha kaliteli ve isabetlidir.

Her hangi bir sorunun çözümünde grubun bu işi bireyden daha iyi yapabileceği iddiası iki bakımdan doğrudur:

a) Sorunu arama çalışmasına daha çok kişi katılır.

b) Üyeler arası sürekli ilişki neticesi yanlışlar sürekli düzeltilir.

Bir sorun çözümünde, araştırmalar grubunun riske girme eğiliminin bireye göre daha fazla olduğunu göstermiştir.

Acil kararlar genellikle gruplar tarfından değil bireyler tarafından verilir. Fakat birey-

sel çabuk karar yanlış karardaki rizikoyu da içerir. Bu yüzden geciken fakat doğru olan grup kararı tercih edilmelidir.

SOSYAL DAVRANIŞTA ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

Çeşitli amaçlar için araştırma yapılabilir. Birinci olarak gerçeği inançtan ayırt etmek, inançları veya kendi geliştirdiğimiz kesinlik kazanmamış konuları isbat etmek ve aynı zamanda kanıtsız savunma tuzağına düşmemek için araştırma yapılır. ( Kanıtsız savunma tuzağı, bilimcinin önerilerini kendi kişisel düşüncelerine dayandırması veya bilimsel bir testten geçmemiş kuramları savunmasıdır.) İkinci olarak araştırma sonuçlarından yararlanmak için araştırma yapılır.

Araştırmanın aşamaları şöyle sıralanabilir:

1) Araştırma konusunun belirlenmesi.

2) Hipotez geliştirme.

3) Değişkenlerin tanımlanması.

4) Anakütle ve örnek.

5) Deney serimi.

6) Verilerin tanımlanması.

7) Veri analizi.

Ölçmede karşılaşılan başlıca sorunlar ölçüm araçlarının güvenirliliği ve geçerliliğidir. Güvenirlilik bir ölçümün tekrar tekrar kullanıldığındaki tutarlılığıdır. Geçerlilik ise bir testin ölçmesi gereken şeyi ölçme yeteneğidir.//sosyalpsikolog.com

Hakkında Admin

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

İyimser ve Kötümser İnsanlar Arasındaki Farklar

İyimserler (optimist) potansiyellerini maksimize ederlerken, kötümserler (pesimist) bastırırlar. İyimserlerle kötümserler arasındaki şu 5 ayırt edici …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir