Anasayfa / Egitim / Sınıfta Öğretmenden Kaynaklanan Disiplin Problemlerinin Nedenleri

Sınıfta Öğretmenden Kaynaklanan Disiplin Problemlerinin Nedenleri

Eğitim süreci içinde çocuk ve gençlerin gelişimsel sürecine etki eden etmenlerin başında,  kuşkusuz  eğitim  yöneticileri  ve  öğretmenlerin  disiplin  sağlama,  eğitim  ve öğretimin verimini yükseltme amacına yönelik tutum ve davranışları gelir. Öğretmenin nitelikleri,  özellikleri  çerçevesinde  sınıfta  sergilediği  davranışlar,  öğrencileri  çok yönlü ve  yakından etkiler. Genellikle olumlu etkilemenin yanında, birçok nedenden dolayı  öğretmen,  öğrenciyi  istenmeyen  davranışlara  yöneltebilir.  Öğretmenler,  bu davranışları bilinçli olarak öğrencileri incitmek için değil, daha çok kişisel, mesleki eğitim ve ortamlara ilişkin eksikliklerden dolayı yaparlar (Küçükahmet, 2001:79).

Öğretmenler  ne  denli  iyi  yetişmiş  ve  eğitilmiş  olsalar  da,  temel  olarak toplumsal  yapının  kimi  değerlerini  kendi  kişiliklerinde  yaşatmayı  sürdürebilirler. Örneğin;  yetkeci  bir  aile  yapısında  yetişmiş  bir  öğretmen  kişiliği,  o  yetkeci  tutum  ve davranış  görüntüsünü,  eğitim  ve  öğretim  sürecinde  de  sürdürmek  isteyebilir.  Kimi okullarda  sıkça  görülen  öğretmenlerin  bedensel  cezaya  olan  olumlu  tutum  ve davranışları bu olgunun basit bir örneğidir. Bu tür tutum ve davranışlar ise öğrencilerin büyük çoğunluğu için, benlik tasarımlarım, öz-  değer  ve  öz – saygılarım örseleyici, kimlik  sorunlarında  sorunlar  yaratıcı,  öğrencilerinin  girişim  çabalarını  engelleyici sorunlar üretir, dolayısıyla öğrenci sorunlarının temel kaynaklarından birini oluşturabilir (Topses, 2000:14).

Öğretmenlerin,  öğrenciler  açısından  olumsuzluk  içeren  davranışlarından bazıları şöyle ifade edilebilir (Küçükahmet, 2001:79): 

  • Bağırma ve tehdit  etme;
  • Fiziksel  zor  kullanma;
  • Üzerine  yürüme ve itip-kakma;
  • Hakaret  etme ve küfretme;
  • Kaba  davranma ve emretme;
  • Hükmetme ve alay  etme;
  • Küçümseme ve çocukları  sevmeme;
  • Olumsuz  etiketleme ve yargılama;
  • Azarlama,tükenmişlik ve dersi terk etme;
  • Kararsızlık, hatalı olduğunda özür dilememe ve tutarsızlık;
  • Gözden  çıkarma, derse  hazırlıksız  gelme ve zamanı  iyi  kullanmama;
  • Mesleğini sevmeme,kendine  özen  göstermeme ve konuları  yarıda  kesip  askıya  alma;
  • Yanlışı, başarısızlığı cezalandırma ve yalnız çalışkan öğrencilerle ilgilenme.

Çocuklar  yaptıkları  çalışmaların  öğretmenleri  tarafından  önemsenmesini beklerler.  Öğretmen,  öğrencilerinin  çalışmalarım  önemser  ve  onlarla  sevgiye  ve saygıya  dayalı  bir  ilişki  geliştirirse,  öğrenciler  için  etkinliklerde  bulunmak,  projeleri tamamlamak,  başkalarıyla  iyi  geçinmek,  sınıf  düzenini  korumak,  konuşmalara katılmak,  hikayeleri  dinlemek  ve  kavga  etmeden  oyun  oynamak  önemli  bir  hal alacaktır ( Peker, 1994:61).

Öğrenciler  sınıfta  öğretmenleri  tarafından  oluşturmuş  ortama  uyarlar  ve öğretmenlerinden yönlendirme beklerler. Bu yüzden öğretmen tutum ve davranışları problem  davranışın  ortadan  kaldırılmasında  veya  sürmesinde  çok  önemlidir. Öğretmenlerin kendi davranışları, öğrencilere sözde olarak önerdikleri davranışlardan önemlidir.  Etkili  sınıf  disiplini  davranışlarının  öğretmen  davranışları  yoluyla örneklenmesi  öğrenci  davranış  problemlerini  engelleme  ve  çözümlemede  kanıtlanmış bir  yöntemdir.  İnsanlar  lider  olan  ya  da  toplumu  yönlendiren  kişi  tarafından örneklenen  davranışları  edinmeye  çalışırlar.  Bu  nedenle  tutarsız  öğretmen davranışları,  yıkıcı  hatta  karmaşık  öğrenci  davranışlarına  neden  olacaktır.

Humphreys’e    (1998)    göre,    sınıfta    disiplin   problemlerinin öğretmenden kaynaklanan  nedenlerinden  önemli  olanları;  zayıf  özgüven,  evlilik  sorunları,öğretmenlikten  nefret  etme,  çocuklardan  hoşlanmama,  mesleki  tükenmişlik,  katılık,diğer  öğretmenlerle  rekabet,  başarısızlık  korkusu,  değişimden  dehşete  düşme  ve akademik başarıya bağımlılıktır.

Sorun  olan  davranışların  belki  de  en  önemli  nedeni  öğretmenin  planlama  ve uygulamalarla  ilgili  yetersiz  hazırlığıdır.  Örneğin;  ders  değişikliği,  derse  zamanında başlamama,  öğrencilere  farklı  davranma,  öğretim  materyallerini  zamanında hazırlamama,  dersini  erken  bitirme  gibi  durumlar  disiplin  sorunlarının  kaynakları olabilir.  Ayrıca  öğretmenin  kişisel  özellikleri,  özgüven,  tükenmişlik,  başarısızlık korkusu  gibi  durumlar,  çocuklardan  hoşlanmama  ve  özel  sorunları  sınıf  içi  disiplin sorunlarının kaynağını oluşturabilir (Tertemiz, 2002). Sınıf  içinde  karşılaşılan  disiplin  sorunlarının  çocuğun  gelişimsel özelliklerinden,  aile  çevre  yapısından,  okul  yaşantısından  kaynaklanan  bir  çok nedenleri  bulunabilmektedir.  Sınıfta  karşılaşılan  disiplin  sorunları  birbirinden bağımsız olmayıp; birbiriyle iç içedir.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Lider Öğretmen Disiplin Sorunlarını Nasıl Çözer

Bugün bir çok kamu ve özel okulda disiplin sorunları yaşanmaktadır. Bu sorunların çözülmesinde çeşitli yaklaşımlar …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir