Anasayfa / Egitim / Sınıflarda Görülen Disiplin Sorunları ve Çeşitleri

Sınıflarda Görülen Disiplin Sorunları ve Çeşitleri

Disiplin, sınıf  yönetimiyle ilgili sorunların başında gelmektedir. Disiplin, her kademedeki  eğitim  kurumlarının  gündeminde  olan  bir  sorundur.  İlköğretim düzeyinde disiplin sorunlarının diğer eğitim kademelerine göre daha az ortaya çıktığı varsayılmaktadır. İlköğretimin  ilk  beş  sınıfında  okuyan  öğrenciler  beş  yıl  boyunca aynı  öğretmenle  beraber  olduklarından  aralarında  saygıya,    sevgiye    ve özgüvene  dayalı ilişkiler gelişmektedir. Bunun sonucu olarak da bu sınıf ortamlarında disiplin sorunları  azalmaktadır.  Ayrıca,  ilköğretimin  birinci  devresinde  öğrencilerin  bir  çok aşırı  davranışları  sınıf  öğretmenince  gelişimin  bir  özelliği  olarak  görüldüğünden disiplin sorunu olarak algılanmaz.

Curwin  ve  Mendler  (1988)’e  göre  çoğu  öğretmen  için  esas  problem  sınıf  içi disiplini sağlamadır. Yıllarca disiplin hakkında birçok şey yazıldı ve birçok program ve  yöntem  tekrar  tekrar  yeni  isimlerle  denendi.  Bu  konu  her  zaman  okulun  önemli meselesi  olacaktır.  Çünkü  öğrenciler  her  zaman  öğretilen  derslerin  programının içeriğinden  daha  çok  şeyler  öğrenecektir.  Disiplin  sorununu  çözmeye  çalışmak yerine, çocukların hayatlarım olumlu bir biçimde etkilemeye çalışmak belki de daha akıllıcadır.  Olumlu  değerler  sistemi  üzerine  kurulan  bir  disiplin  modelini şiddetle savunmak yerinde olacaktır. Sınıfta böyle bir sistemi kurabilmek için pek çok pratik yöntemler  önerilebilir  Sağlam  bir  eğitim-öğretime,psikolojiye  ve  sağduyuya  dayalı ilkelere  dayanan  davranış  yönetimi  hakkında  bir  felsefe  geliştirmek  için  yöntemler önerilebilir.

Eğitimde  disiplin  sorunu  olarak  görülen  gerginlik,  dengesizlik,  uyumsuzluk durumları, öğrencinin kendisinden, gelişimsel özelliklerinden, kişilik durumlarından yada  eğitim?öğretim  koşullarının  öğrenci  beklenti  ve  gereksinimlerini karşılayamamasından kaynaklanan bir sonuçtur (Topses, 2000:3). Öğrenciler  istenmeyen  davranışlar  sergilemeye  gelmezler  ancak,  bir  çok faktörün  etkisiyle,  bazıları  kendilerini  böyle  bir  ortamın  içinde bulurlar.  Öğrencinin sınıf  ortamında  sergilediği  kontrolsüz  davranışlar  başkalarının  haklarını,  aşırı kontrollü  davranışlar  ise  kendisinin  haklarını  engellemesi  açısından  istenmeyen davranışlardır.  Öğrenci  sınıfta  ne  başkasını  ne  ele  kendisini  zor  duruma  düşürecek davranışlar  sergilemek  durumuyla  karşı  karşıya  kalmamalıdır.

Öğretmenler,  öğretimle  geçmesi  gereken  zamanın  büyük  bir  bölümünü sınıfta  düzeni  korumak  için  harcarlar  (Gordon,  2001:14).  Ataman’a  (2000)  göre, sınıftaki  öğretimin işleyişine etki yapan, öğretmen ve arkadaşlarıyla olan etkileşimini engelleyen  ya  da  diğerleri  için  tehlike  yaratacak  durumları  yaratan  davranışlar  sınıf yönetimi kapsamında ele alınmaktadır.

Sorun  olarak  görülen  davranışlar  sınıf  içinde  diğer  öğrencileri  rahatsız  eden, sınıf  etkinliklerini  bozan,  okulun ve  öğretmenin beklenti  ve kurallarıyla  ters  düşen  ya da  sınıfta  rahatsızlık  yaratan  türdeki  davranışlardır.  Sınıfta istenmeyen  davranış,  öğrencilerin  ve  öğretmenin  ortak  haklarını  istismar  ve  ihmal eden,  eğitimsel  amaç,  plan  ve  etkinlikleri  olumsuz  etkileyen  ve  engelleyen davranışlardır.

Ataman  (2000),  problem  davranışları  üç  biçimde  değerlendirir.

1.Öğrencinin  uygun  olan  davranışları  düşük  oranda  göstermesi: Öğrenciler, öğretmenin uymasını istediği uygun davranışları göstermektedir . Ancak bu uygun olan davranışların görünüş sıklığı beklenilen ya da istenilen oranda değildir.

2.Öğrencinin gösterdiği uygun olmayan davranışların oranlarının fazla olması: Uygun olmayan davranışlar, öğretmenlere büyük güçlükler yaratan ya sıklıkla ya da uzun süreyi kapsayan bir sürede gözlenen, öğrenmeyi etkileyen davranışlardır.

3.Öğrencinin    davranış    dağarcığında  uygun  davranış  bulunmaması: Öğrenci,  toplumsal  etkileşim  ve  sınıf  içi  iletişim  için  gerekli  olan  uygun davranışları  henüz öğrenmemiş de olabilir.

Öğretmenler  bir  davranışı  değerlendirirken  davranışın şiddetini, sürekliliğini sıklığını,  oluştuğu  koşulları,  öğrencinin  gelişim  özelliklerini  ve  davranışın  diğer öğrencilere etkisini göz önünde bulundurmalıdırlar (Tertemiz, 2000:54).

Sorun olan davranışlar çeşitlidir. Bu davranışların bir kısmı geçici ilgisizliklerdir. Örneğin; etrafa bakmak, ıslık çalmak, hayallere dalmak, sırayı dizleriyle kaldırmak gibi davranışlardır.

Sorun olan davranışların diğer bir kısmı aşırı ders dışı davranışlardır. Bu gruptaki davranışlar daha uzun sürmeleri ve sınıf etkinliklerini daha çok engellemeleri dışında  ilk  gruptaki  davranışlara  benzer.  Örneğin;  yüksek  sesle  konuşmak,  sınıfta izinsiz  konuşmak,  sınıfta şarkı  söylemek,  kandırmak,  aldatmak,  kopya  çekmek, birbirine  not  yollamak,  sürekli  dersle  ilgilenmemek gibi  davranışlardır  (Tertemiz, 2000:54).

Sorun  olan  diğer  bir  grup  davranışlar  ise  öğretmenin  dersi  anlatmasını  ve öğrencilerin  çalışmalarını  engelleyen  durumlardır.  Örneğin;  sınıf  kurallarına  veya öğretmenin isteklerine uymamak, vurmak, sürekli gürültü yapmak, diğer öğrencilerle çatışmak, dikkati dağıtıcı sözler  ya da  fiziksel gürültü  yaratmak, bedensel saldırıda bulunmak,  diğer  öğrencilerin  sınıf  etkinliklerine  katılmalarına  engel  olmak,  sınıf malına zarar vermek gibi davranışlardır (Tertemiz, 2000:54).

Ataman’a  (2000)  göre,  sınıf  yönetimindeki  problem  davranışlar  “uygun olmayan  sınıf  içi  davranışlar”  ve  “kötü  çalışma  becerileri”  olarak  iki  grupta toplanabilir.  Buna  göre,  söz  almadan  konuşma,  kavga,  ağız  dalaşı,  yerinden kalkarak  sınıfta  dolaşmak,  sınıftaki  etkinliklere  katılmama,  yaşına  uygun  olmayan bebeksi  davranışlar  uygun  olmayan  sınıf  içi  davranışlardır.  Öğrencinin  akademik performansını ve öğretmenin, öğrencinin akademik alandaki gelişmesiyle ilgili yapması gerekenleri  etkileyen  davranışlar  da  kötü  çalışma  becerileri  olarak  benimsenmektedir. Ödevleri  zamanında  ve  istenildiği  biçimde  yapmamak,  öğretmenin  ders sunumunda dikkat yetersizliği göstermek bu davranışlardandır.

Ünal  ve  Ada?ya  (2000)  göre,  arkadaşlarına  ve  okul  eşyalarına  zarar  verme, bağırma,  izin  almadan  konuşma,  kırıcı  konuşmalar,  sınıf  kurallarına  uymama, saygısızlık,  kopya  çekme  ve  sıraya  girmeme  sınıfta  en  sık  karşılaşılan  disiplin sorunları arasındadır.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Etkili Sınıf Yönetimi Nasıl Oluşturulur?

Etkili öğretmen davranışları ile ilgili olarak uygulamalı bir yaklaşımı benimseyen Fontana etkili sınıf yöneticileri olacak …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir