Son Dakika
Anasayfa / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik / Ruh Sağlığı Ve Okul Psikolojik Danışmanlığı
Ruh Sağlığı Ve Okul Psikolojik Danışmanlığı

Ruh Sağlığı Ve Okul Psikolojik Danışmanlığı

1950?den önce okul psikolojik danışmanlığı mesleki rehberlik hareketlerinden çok etkilenmiştir. O dönemde öğrencilere ölçek temelli yaklaşımla rehberlik hizmeti sağlanmaktaydı. 20. yy.?ın ortalarında okul psikolojik danışmanlığı psikolojik testler, ruh sağlığı ve eğitimsel reform hareketlerinden çok etkilenerek yeniden düzenlenmiştir. 1964?te American School Counseling Association?nın (Amerikan Okul Danışma Derneği) onaylanmasıyla beraber okul psikolojik danışmanları profesyonellik anlamında büyük bir adım atarak rollerini ve amaçlarını planlanmışlardır. Daha önceleri okul servisleri ruh sağlığı problemlerine bireysel yardımda bulunmaktaydılar.

Çocuklara ve ergenlere sağlanacak olan ruh sağlığı hizmetlerinin kimin sorumluluğunda olduğu belirlenmemişti. Sadece problem ortaya çıktığında müdahale edilmekteydi. American Counseling Association?nun (Amerikan  Danışma Derneği) ruh sağlığına ilişkin yeni modelleri getirmesiyle beraber öğrencilerin doğal ekolojik sistemiyle (aile, ev, komşular, okul gibi) beraber çalışılması gerektiği vurgulanmıştır. Daha önceleri öğrencilerin ruh sağlığı ihtiyaçları ile sadece okul psikolojik danışmanları ilgilenmekteydi ve bireysel çabalar ön plandaydı. Buna rağmen günümüzde pek çok okul psikolojik danışmanı gelişimsel rehberlik modeli doğrultusunda önlemeyi ve uygun ihtiyaçları temel alarak programlarını geliştirmeye başlamışlardır (Kaffengberg ve Seligman 2003). Bu gelişmeler göz önüne alındığında okul psikolojik danışmanlarının çocuk ve ergenlerle yakın çalışan, gelişimsel ve önleyici hizmetler sunan profesyoneller oldukları söylenebilir.

Ruh sağlığı hizmetleri kapsamında problemleri belirleyebilmek için; öncelikle problemli kişinin geçmişiyle ilgilenmek gerekmektedir. Probleme neyin sebep olabileceği ve problemin şimdiki durumu irdelenebilir. Probleme ilişkin yapılan bu çalışmaların sonucunda geleceğe ilişkin çıkarsamalarda bulunmak mümkün olacaktır. Buradaki en önemli soru, problemlerin nasıl ortadan kaldırılabileceğidir (Grier ve Diğ.  2001). Dolayısıyla problemlerin nedenlerinin sağlıklı bir şekilde tespit edilmesi, problemlerin ortaya çıkmasını önleyici bir yaklaşımı da beraberinde getirecektir. Bu durum okul ruh sağlığı programlarının önleyici özelliğinin önemini vurgulamaktadır.

Öğrenciler okula gelirken kendileriyle ilgili aile yapıları, sağlık durumları, kültürleri, öğrenme stilleri ve yetenekleri gibi,  sayısız faktörü de beraberinde getirirler. Bütün bu etkenler bir şekilde ruh sağlığını etkilemektedir. Okullar öğrencilerin ruh sağlığını destekleyen alanlar olmalıdır. Okul yöneticileri, öğretmenler, okul psikolojik danışmanları öğrencilerin ruh sağlığına ilişkin ihtiyaçlarını karşılamada önemli bir yere sahiptirler (Whelley ve Byrson 2002). Bu nedenle, okullar gibi öğrencilerin bulundukları doğal ortamlarda, daha çok geliştirici ve önleyici yaklaşımı benimseyen ruh sağlığı servislerine ihtiyaç duyulmaktadır.

Önleme çalışmalarının yapılabileceği en uygun yerlerden biri olan okul çocuklar için doğal bir mekândır ve çocuğun ruh sağlığını ve uyumlu davranışlarını geliştirmek için hem ekonomik hem de uygun bir çevredir. Özellikle de ailelerinden destek sağlamakta güçlüğü olan çocuklar için okul son derece önemlidir. Burada daha çok öğrenciye, ilgili zaman çerçevesi içinde ve uygun bir şekilde ulaşılabilir ve  tüm çocuklar bu hizmetlere dahil edilebilir (Weist ve Christodulu, 2000). Görüldüğü gibi okuldaki psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri öğrencilerin fiziksel, sosyal, duygusal gelişimi açısından oldukça önemlidir. Ayrıca bu hizmetlerin etkililiğinin artırılması kapsamında ailelerle, öğretmenlerle ve idarecilerle kurulacak olan işbirliği desteklenebilir.

Durlak (1997)’ e göre ruh sağlığı eğitim ve fiziksel sağlık alanında gençler, çocuklar ve ailelerle yapılmış, kayda değer başarılar elde etmiş 1200’den fazla önleme sonuçlarını değerlendiren araştırma vardır. Bu araştırmalarda önleme çalışmalarının etkili olduğu, müdahaleler aracılığı ile katılımcılarda bazı alanlarda olumlu gelişmeler sağlandığı ve programın etkisinin görece yaşam boyu sürdüğü sonuçlarına ulaşılmıştır. Durlak (1998) tarafından aktarıldığına göre önleme ile ilgili programlar, gelecekteki kaygı ve duygu durum değişikliklerinde %56, %70 arasında, akran zorbalığı, okuldan ayrılma, çocuk ihmal ya da istismarı, kişilerarası şiddet, depresif belirtiler ve diğer içselleştirilen problemlerde %50’den fazla azalma sağlamaktadır. Görüldüğü gibi risklerin sorunlara yol açmasını beklemek yerine, bazı önleme çalışmalarına başlamak akılcı bir yol olarak görülmektedir. (Akt. Korkut 2004). Türkiye?de de sorunların artmasında engelleyici rolü bulunan önleme çalışmalarına ve geliştirici programlara ihtiyaç duyulmaktadır.

Okul ruh sağlığı programlarının devamının artması, zorbalığın azalması gibi okula sağladığı yararları, işsizliğin azalması, acil sağlık ve sosyal servislere ihtiyacın azalması gibi sosyal yararları ile dikkatin ve çabanın artması gibi bireysel yararları bulunmaktadır (Linda ve Howard, 2002). Tüm bunlar da göstermektedir ki, ruh sağlığı programları bireysel anlamda katkılar sunmasının yanı sıra daha geniş çerçevede toplumsal anlamda da katkıları bulunmaktadır. Türkiye?nin eğitsel, sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı göz önünde bulundurulduğunda sistemleştirilmiş okul ruh sağlığı programlarına duyulan ihtiyaç artmaktadır.   

Hakkında İdris Gündüzalp

Profile photo of İdris Gündüzalp
İstanbul Üniversitesi Psikolojik Danısmanlık ve Rehberlik Bölümü mezunu olup şuanda "Klinik Psikoloji" Yüksek Lisans Programına devam etmekteyim. Milli Eğitim Bakanlığı ve Özel Sektörde çeşitli deneyimlerim oldu.Uzun yıllardır PdrGünlüğü Sitesinin Editörlüğü yapmaktayım.Temel mesleki amacım Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik alanına katkı sağlamaktır.

3 yorum

  1. Bu alanda halen bir çok eksiklik olduğunu düşünüyorum

  2. Gerçekten önemli ve doğru bilgiler olmuş

  3. Mesleğimizin gerçekten daha birçok eksik unsuru var bence

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>