Anasayfa / Aile / Evlilik / Psikonalitik Kurama Göre Aile Danışmanlığı

Psikonalitik Kurama Göre Aile Danışmanlığı

Psikoanalitik kuram her ne kadar tek bir kişinin kişilik gelişimine baksa da aslında birey ile ailesi arasındaki etkileşimle ilgilenir. Freud bireyin kişilik yapısında ailesi arasındaki etkileşimle ilgilenir. Freud bireyin kişilik yapısında aile anahtar rol oynadığına inanır.

Psikoanalitik aile danışmasının amacı aile üyelerini bilinç dışının sınırlamasından kurtarmak ve böylece aile üyelerinin birbirleriyle bir bütün olarak etkileşimde bulunmalarına yardım etmektir. Geçmişlerine bağlı olan bireyler yerine şu anki gerçeklerle ilgilenebilen bireyler olmalarına çalışılır. Krizde olan ailenin acil problemleri anlayış ve destekleyici tarzda ele alınır.Kriz çözüme ulaştıktan sonra danışmanlar aile ile uzun süreli danışma yapmak isterler. Ancak bu birçok aile tarafından kabul edilmeyebilir. Eğer danışmanlar amaçlarını yalnızca ailenin acil problemlerini çözüme ulaştırmak olarak algılarlarsa, diğer yaklaşımları benimseyen danışmanlardan hiçbir farkları kalmaz.

Psikoanalitik aile danışmanları savunmaları inceleme ve bastırılmış ihtiyaçları ortaya çıkartma yerine savunmaları destekler ve iletişimi açıklamaya çalışırlar. Diğer yaklaşımlarda ailenin davranışlarında değişim yapma (örneğin çocuğun okul fobisini giderme gibi) danışmanın amacı olarak görülürken; psikoanalitik aile danışmasında bunlar yan ürün olarak algılanır. Asıl amaç, altta yatan çatışmaları çözmektir.

Danışma Süreci ve Teknikleri

Psikoanalitik aile danışmasında, eşler arasında ve ebeveyn çocuk arasında etkileşimin kapalı etkileşim olduğu vurgulanır.Psikoanalitik aile danışmasının amacı, aile üyelerini bilinç dışının sınırlamasından kurtarmak ve böylece aile üyelerinin birbirleriyle bir bütün olarak etkileşimde bulunmalarına yardım etmektir.

Psikoanalitik danışmanlar, bireylerin bağımsızlık ve duygusal gelişimlerinin en iyi kendi ailesinde, duygusal bağları içerisinde çalışma yaparak gelişebileceğine inanırlar. Psikoanalitik aile danışması, aileyi analitik bir yaklaşımla anlamaya çalışır. İşlev bozukluğunun ilk çocukluk deneyimlerinden kaynaklandığı kabul edildiğinden, danışma süreci daha çok geçmişe yöneliktir.

Danışma sürecinin ilk aşamasında danışman şunları yapar:

1. Aile üyelerinin egolarının güçlü ve zayıf yanlarını belirler.
2. Danışmadaki motivasyonu saptar.
3. Danışmanın amacını beliler.
4. Terapötik bir ittifak kurmayı çalışır.

Genel olarak danışma sürecinin dört aşaması vardır:

1. danışma Sözleşmesi
2. İlk Evre
3. Evreler üzerinde Çalışma
4. Bitirme

Bu yaklaşımda danışman öğretmen, iyi anne, katalizatör rollerini üstlenir. Danışma süresinde kullanılan tekniklerin bazıları şunlardır:

1.Transferans,
2.rüya ve gündüz rüyalarının analizi,
3.yüzleştirme,
4.güce odaklanma,
5.yaşam hikayesi,
6.tamamlama.

Aile danışmanları dört yolla açıklama yaparlar. Bunlar:

1. İç yaşantılar
2. Bu yaşantıların hikayesi
3. Eşlerin bu yaşantıya nasıl tahrik edildiği
4. Oturumlarda genel durumların nasıl olduğu

Danışman aile üyelerini geçmiş deneyimlerini şimdi nasıl bu yorumlar özellikle çocukluk yıları ile ilgilidir.Danışman yorum yapabilmek için kendisine veya diğer aile üyelerine yapılan transfeanslardan bilgi toplar. Danışmanlar dirençle de ilgilenir. Direnci ortaya çıkarmak için yorum yaparlar. Aile danışmasında direnci yorumlama tekniği bireysel danışmadaki kullanımından farklıdır. Bireysel danışmada direnç oluşmadan yorum yapılmaz ve genellikle danışmanı değil danışanın direnci yorumlaması beklenir.

Aile danışmasında direnç daha dolaysız ve çabuk yorumlanır. Çünkü aile içinde direnç daha çabuk belli olur. Bu nedenle danışman dirençle daha erken karşılaşır.

Kuramın Güçlü ve Sınırlı Yanları

En güçlü yönü insan davranışlarına etki eden bilinç dışı güçleri vurgulamasıdır. Danışma süreci sonunda aile üyeleri bu güçlerin kendilerini nasıl etkilediğini fark ederler. Temel savunma mekanizmaları üzerinde durur.Etkileşimin daha anlaşılır olmasına yardım eder. Fonksiyonelsizliğin geçmiş menşeine önem verir.Sınırlı yanları nedene odaklanması, etkileşime etki yapmamasıdır. Sürecin uzaması, hizmetin pahalıya gelmesine neden olur.

Kuramı aile danışmanlığına başarıyla uygulayan Murray Bowen ve James Framo 1960-1970 ‘lerde geliştiren Murray Bowen’e göre, aile birbiriyle etkileşim içinde olan bir bütün görünümündedir. Sistemdeki parçalardan birinin değişmesi sistemin temelini etkilemektedir. Amaç, her bir aile üyesinin, tüm aile sisteminin bağımsızlığı ile birlikte kimliğini dengede tutmayı başarmaktır. Sistemdeki sabitlik, durağanlık amaçtır. Eğer bir değişiklik olursa buna uyum sağlamaya çalışır. Bowen ‘in kuramında 8 ana kavram vardır:

1. Benliğe farklılaşma,
2. üçgen,
3. çekirdek ailenin duygusal sistemi,
4. aile yansıtma süreci,
5. duygusal yoksunluk,
6. kuşaklararası aktarma süreci,
7. kardeş konumu.
8. Toplumsal gerileme

Danışma sürecinin amacı, anksiyeteyi azaltma ve semptomları hafifletme, her aile üyesinin farklılaşma sürecini artırmaktır. Bunun için aile danışması eşler arasındaki etkileşimi açıklar, duygusal sistemin fonksiyonlarını öğretir, ben dilini kullanarak farklılaşmayı sağlar.

Danışma Süreci ve teknikleri Genel olarak bu sürecin iki amacı vardır.

1. Anksiyeteyi azaltma ve semptomları hafifletme
2. Uyumu sağlayabilmek için her aile üyesinin farklılaşma düzeyini artırmak.

Bowen aile danışmasının dört temel işlevi olduğuna inanır.

1.Eşler arasındaki etkileşimini belirleme ve açıklama
2.Ailenin duygusal sisteminden kendini çekme
3.Duygusal sistemin fonksiyonlarını öğrenme
4.Danışma oturumlarında ben konumunu kullanarak farklılaşmayı gösterme (fenel ve Weinhold, 1989).

Bowen’in kullandığı yedi teknik şunlardır:
1. Genogram,
2. üçgen,
3. ilişki yaşantıları,
4. antrenörlük,
5. ben dili,
6. çoklu aile danışması,
7. yerine geçen hikayeler.

Güçlü ve Sınırlı Yanlar

Güçlü yanları:

Probleme bir sistem perspektifinden bakılır, bireyler akıl hastası olarak teşhis edilmez veya nitelendirilemez.Duygusal rahatsızlıkların kuşaklar boyu geçen bir süreç olarak kurumsallaştırıldığı için danışanın kendi aile menşeinden farklılaşmasına önem verilir. Danışan evrelerinde çiftlerle ilerlemeye,geliştirmeye daha çok önem verildiği için duygusal sürecin tarafsızlığının önemi dikkat çekilir.

Sınırlı yanları:

Aile sisteminde çocukların etkisi dikkate alınmamıştır. Çünkü danışma sürecinin merkezinde evli çiftler vardır, benliğin farklılaşma ölçeği gibi çalışmalar henüz tam gelişmemiştir. Şimdi yerine geçmiş üzerine daha fazla durulmaktadır. Duyguya yeterince önem verilmemektedir. Çok azla zaman gerekir. James Framo Çiftler ve ailelerle 1958’de çalışmaya başlayan James Framo, bireylerin gelişim yıllarında aileleriyle arasında çıkan sorunları inceleyerek, ailenin önemini vurgulayan bir kuram geliştirmiştir.Nesnel ilişkiler kuramlarıyla istikrarlı olarak Framo da, çözülememiş kişilerarası çatışmaların bireyin aile menşei boyunca devam ettiği ve şimdiki eş ve çocuklarına yansıdığına inanır. Framo, ailedeki bu fenomenleri açıklarken hem dinamik hem de sistemci kavramları kullanır.

Framo?nun kuramının temel ilkeleri:

1. İnsanı asıl güdüleyen şey başarılı iletişim kurabilmesidir.
2. Çocuğun ebeveynle geçirdiği hüsran ve gerilim çocuğun kişiliği ile birleşir.
3. Evlene çocuk sahibi olan bu birey samimi etkileşim kurar. Çocukuluğundaki gerilimli yaşantıyı bırakmak için oluşturur
4. Aile menşeinde çözülmemiş çalışmalar iç ruhsal probleme neden olur.
5. Birey kendi aile menşeinde çözülmemiş çatışmaları yeniden yaşamalarına fırsat sağlayacak kişilerle evlenir.
6. Geçmişte çözülmemiş sorunlar genellikle çocuklara yansır.
7. Danışmalarda problem kaynakları ele alınarak çözüme kavuşturulur.
8. Çözüm için kendi aile menşeilerini incelenirse olaylar daha iyi algılanır.
9. Kendi eş ve çocukları arasındaki ilişkiyi kavrayabilir. (Fenell ve Weinhold, 1989). Framo ‘ya göre derinlemesine danışma yoluyla evlilik ve aile problemleri çözülebilir. Framo çalışmalarını daha çok aile menşeine göre düzenlemiştir.

Danışma sürecinin üç evresi vardır:

1. Eşlerle danışma, 2. Eşlerle grup danışması 3. Aile menşei danışması.

Her bir eşle kurulan güvenilir etkileşimden sonra danışmanın odaklandığı terapötik amaçlar şunlardır:

1-kocanın amaçları 2-kadının amaçları 3-danışmanın amaçları

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Sosyal Medya Ne Kadar Güvenli?

Bilişim teknolojisindeki hızlı gelişmeler sanal ortamdaki güven sorununu da beraberinde getirdi. En basitinden Faceb**k gibi …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir