Anasayfa / Psikiyatri / Psikiyatride Kullanılan İlaçlar ve Kullanım Alanları

Psikiyatride Kullanılan İlaçlar ve Kullanım Alanları

Psikiyatride kullanılan ilaçlar çok çeşitli olmakla beraber birkaç alt basamağa ayrılabilmektedir.Bu ayrıma göre ilaçlar şu gruplara ayrılır;

1.Antidepresanlar

Sertralin (Lustral, Seralin, Selectra, Serdep)
Sitalopram (Cipram, Eslopram, Citol, Vodelax, Citara)
Paroksetin (Seroxat, Paxil, Paxera, Xetanor)
Fluvoksamin (Faverin)
Fluoksetin (Prozac, Depreks, Zedprex, Fulsac, Florak)
Essitalopram (Cipralex, Eslorex, Citoles, Losiram, Esmax)

Venlafaksin (Efexor, Venegis, Veniba, Sulinex)
Milnacipran (ixel)

Duloksetin (Cymbalta, Duxet, Dyloxia, Dulox)
Reboksetin (Edronax)

Tianeptin (Stablon)

Mirtazapin (Remeron, Mirtaron, Redepra, Zestat, Velorin)

Moklobemid (Aurorix)

Mianserin (Tolvon)
Trazodon (Desyrel)

Bupropion (Zyban, Wellbutrin)

Amitriptilin (Laroxyl)
Klomipramin (Anafranil)
İmipramin (Tofranil)

Opipramol (İnsidon, İnsomin)
Maprotilin (Ludiomil, Maprotil)

Antidepresanların Etki Gücünü Artırmak İçin Kullanılan Ancak Antidepresan Olmayan;

Buspiron (Buspon)

2.Antiepileptikler

Süregen veya Tekrarlayıcı Depresyon veya Depresyon-Mani Atakları İle Giden Bipolar (İkiuçlu, Manik Depresif Hastalık) Bozukluk Tedavilerinde Kullanılırlar.

Karbamazepin (Tegretol, Karazepin, Teril, Karberol)

Valproat (Depakin, Convulex)

Lamotrijin (Lamictal)

Topiramat (Topamax, Xamate)

Gabapentin (Neurontin, Gaptin)

3.Antipsikotikler

Daha çok Şizofreni, Şizoaffektif Bozukluk ve Bipolar Bozukluk tedavilerinde kullanılsalar da diğer iyileşmeyen veya dirençli psikiyatrik bozukluklarda da kullanılabilirler.

a.Tablet Olanlar

Haloperidol (Norodol)
Klorpromazin (Largactil)
Pimozid (Nörofren)
Trifluoperazin (Stilizan)
Sülpirid (Sülpir, Meresa, Dogmatil)
Risperidon (Risperdal, Rileptid, Ricus, Rixper)
Olanzapin (Zyprexa, Rexapin, Ozaprin, Elynza, Olaxinn)
Ketiapin (Seroquel, Cedrina, Gyrex, Serex, Sequa, Ketya) (Seroquel’e ait uzun salımlı “XR” formları mevcuttur)
Aripiprazol (Abilify solüsyon ve tablet , Aripa tablet, Ignis tablet, Curexol tablet)

b.Depo Enjeksiyon Antipsikotikler;

Risperidon (Risperdal Consta)
Flufenazin (Prolixin)
Zuklopentiksol (Clopixol)
Flupentiksol (Fluanxol)

Haloperidol (Norodol Decanoat 50mg amp)

4.Demans (Bunama) Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

Erken yaşlarda başlayan iyi huylu unutkanlıklarda verilmezler.
Memantin (Ebixa, Memanzaks, Melanda, Melanda)
Donepezil (Aricept, Doenza, Dozyl)
Rivastigmin (Exelon patch 5-10-15cm2 formları mevcuttur)
Galantamin (Reminyl)

5.Yeşil Reçete İle Satılan ve Kaygı Giderici Olarak Kullanılanlar

Benzodiazepin Grubu İlaçlar

Tedavi için önerilen dozların 10-15 kat yüksek dozlarında bağımlılık yaparlar.
Diazepam (Diazem, Nervium, Spazmo-Valibrin)
Alprazolam (Xanax, Stabina)
Klonazepam (Rivotril)
Lorazepam (Ativan)
Klordiazeposid (Librax, Librium, Klipaks)

6.Yeşil Reçete İle Satılmayan Ancak Kaygı Giderici Etkisi Onlar Kadar Olabilen (Hekim reçetesi olmadan satılmaz)

Medazepam (Tranko-Buskas)

7.Yeşil Reçete İle Satılan Ancak İlaç Yan Etkilerini Önlemek İçin Kullanılan ve Sadece Psikolojik Bağımlılık Yapabilen İlaç; Psikopat olmayanlarda psikolojik bağımlılık bile yapmaz!

Biperiden (Akineton)

8.Kırmızı Reçete İle Satılan İlaçlar;

Uyarıcı olma etkisi nedeniyle uykusuzluk yapar, böylece hem uykuyu açar hem de dikkati artırır.Kırmızı reçete olmasının nedeni uykuyu bozmasından yani uykuyu kaçırarak uykuya dalmayı zorlaştırmasındandır. Bu nedenle de akşam saat 20:00’den sonra verilmesi önerilmez. Özellikle dikkat eksikliği olanlarda dikkati artırır, hiperaktif olanlarda hareketleri olması gereken düzeye indirir (uyuşukluk, donukluk yapmaz).Özellikle ağır depresyonlarda uyku, iştah artışı, günlük aktiviteleri yapamayacak düzeyde yorgun, halsiz ve enerjiden yoksun hisseden hastalarda ilacın uyarıcı etkisinden faydalanılarak hastayı canlandırmak için kullanılabilir.

Ritalin kısa etkili olduğundan etkisi 3-5 saat sürer ve günde 3 defa (sabah, öğlen, akşam) verilebilir.

Concerta ise uzun etkili şeklidir ve günde 1 defa sabah verilebilir. Ancak sanılanın, tahmin edilenin aksine kendi klinik gözlemlerim uzun etkili olan Concerta’nın kısa etkili olan Ritalin’e göre başarı oranı daha düşüktür. Bazı hastalarımda Concerta + Ritalin ikilisinin beraber kullanımı bile daha başarılı sonuçlar vermiştir.

Metilfenidat (Ritalin 10mg {Kısa Etkili}, Concerta 18-27-36-54mg {Uzun Etkili})

9.Propranolol (Dideral) ve Metoprolol (Beloc)

Panik atak geçirenlerde atakları önlemek, sıkıntıyı gidermek ve korkuların önüne geçmek için kullanılır. Psikiyatrik bozukluklarda daha etkili olduğundan daha çok tercih edilen Propranolol’dür.

10.Migren Tedavisinde Kullanılan İlaçlar;

Zolmitriptan (Zomig)
Eletriptan (Relpax)
Naratriptan (Naramig)

11.Diğerleri;

a.Modafinil (Modiodal 100mg, Modiwake 100-200mg)

Uyku artışı ile giden depresyonlarda antidepresanlara ek olarak verilmektedir.

b.Disülfiram (Antabus)

Alkol bırakma tedavilerinde kullanılan, alkol isteğini azaltmadan fakat alkolle alındığında ölümcül yan etkiler ortaya çıkaran bir ilaçtır.

c.Antihistaminikler (Prakten, Sipraktin, Atarax vb.)

Daha çok kaygı (bunaltı, sıkıntı) giderici olarak kullanılırlar. Bunun yanında iştah artırıcı olarak veya Akineton gibi onun yerine antipsikotiklerin yan etkilerini önlemek amacıyla da kullanılırlar.

d. Zopiklon (Imovane)

Sadece uyku ilacı olarak kullanılır. Etkisi 6-7 saat kadardır ve uykudan uyanıldığında uyku sarhoşluğu veya denge bozukluğu yapmaz.

e.Pirasetam (Nootropil)

Beyin kan akımını artırarak ve uyarıcı etki yaparak bazen psikiyatrik bozukluklarda etkili olabilir. Rutin kullanımda ilk sıralarda yer almaz.

f.Desmopressin (Minirin)

Sprey şeklinde burun içine uygulanır. Gece altını ıslatma sorunu olanlarda tedavide kullanılır ancak tedavi edici değil daha çok şikayetin ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Kullanıldığı sürece idrar kaçırma şikayeti de olmaz.

g. Flumazenil (Anexate ampul)

Yeşil reçete ile satılan ve Benzodiazepinlerin etkilerini geriye döndürmek için damar yolundan uygulana, etkisini 30-60 saniyede çıkaran bir ilaçtır.

h. B12 vitaminleri içeren ampuller (Dodex ampul, Neurogriseovit, Epargriseovit)

B12 vitamini eksikliği enjeksiyon şeklinde uygulanan ilaçlarla tedavi edilir, tablet ilaçlarla değil. B12 vitamini eksikliği unutkanlık, denge bozukluğu, ağır derecede depresyon ve kaygı bozukluğu ve erken bunamaya kadar giden ağır hastalıklara/şikayetlere neden olabilir. B12 eksikliğinin tedavisi ömür boyu olmalıdır. B12 eksikliği kanda ölçümü yapılarak tespit edilebilir.

I.Nikotin bant veya sakız (Nicotinell)

Sigara bırakma tedavilerinde kullanılır.

i.Sinarizin (Sefal ve Sefal Fort) ve Betahistin HCl (Betaserc, Vasoserc)

Baş dönmelerinde kullanılan ilaçlardır.

j.Sildenafil (Viagra, Levitra, Sildegra)

Erkeklerin sertleşme bozukluklarında kullanılır.

k.Asepromazin (Plegicil damla)

Kullanımı terk edilmiş olan bir antipsikotiktir. Maalesef ki, çocukların rahat uyumalarını sağlamak amacıyla kullanıla gelen, bazı ilaç satan ve ehil olmayan kişilerce önerilen bir ilaçtır.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir