Anasayfa / Pedagoji / Piaget’in Bilişsel Gelişim Dönemleri

Piaget’in Bilişsel Gelişim Dönemleri

Bilişsel gelişim dönemleri kpss gelişim psikolojisi dersinde işlenen ve Piaget’in oluşturduğu dönemlerden oluşur. Piaget’in bilişsel gelişim dönemleri Duyusal motor dönemi, işlem öncesi dönem, somut işlemler dönemi ve soyut işlemler dönemi olarak ele alınmaktadır.

  • 1) Duyusal Motor Dönemi (0-2 Yaş)
  • 2) İşlem Öncesi Dönem (2-6 Yaş)
  • 3) Somut İşlemler Dönemi (6-11 Yaş)
  • 4) Soyut İşlemler Dönemi (11-16 Yaş)
  • Duyusal Motor Dönemi (0-2 Yaş)

Gelişim psikolojisi Piaget’in bilişsel gelişim dönemleri içinde yer alan duyusal motor dönemi özelliklerini liste halinde sıralayalım.

  • Çocuğun dış dünyayı keşfetmeye başladığı dönemdir. Bu keşif taklit ya da deneme yanılma yoluyla gerçekleşir.
6 aylık bir bebeğe yüz hareketi gösterildiğinde o da aynı yüz hareketlerini yapar, taklit mevcuttur.
  • Çocuklar duyu organlarının algıladığından başka hiçbir şeyi kabul etmezler.
Metafizik sıfırdır.
  • 6. ve 8. aylar arsında ikincil tepkilerin koordinasyonu vardır. Yani refleksif davranışlardan amaçlı davranışa geçiş vardır.
  • 0-8 ay arasında ses bulaşması söz konusudur. Bu aşamada verilen süre önemlidir. Bebek kendini dış dünyadan ayıramıyor.
Ses Bulaşması: En basit taklit ve öğrenme yaşantısıdır. Ağlama sesi duyan bir bebeğin, ağlama sesi duyduktan kısa bir süre sonra kendisinin de ağlamaya başlaması ses bulaşmasıdır.
  • 8 ile 18 ay arasında nesne sürekliliğinin kazanılması gerçekleşir. Kişi sürekliliğinin kazanılması nesne sürekliliğine bağlıdır.
Nesne Sürekliliği: Nesne sürekliliği kazanamayan bebekler, bir nesne görüş alanından çıktığı an onun yok olduğunu sanırlar. Örneğin oyuncağı arkasına saklayan anneyi gören bebek nesne sürekliliği kazanmadıysa oyuncağın kaybolduğunu zanneder. Eğer nesne sürekliliği kazanmışsa oyuncağın annesinin arkasında olduğunu bilir ve odağını annenin arkasından çıkacak olan oyuncağa yöneltir.
  • 11. aydan itibaren bebekler nesne kimliğini kazanırlar.
Nesne Kimliği: Bir nesnenin bir durumdan diğerine ya da bir günden başka bir gğne değişmediğini, aynı olduğunu anlayabilmektir.
  • Döngüsel Tepkiler (Devresel Tepkiler): Belli davranışların sürekli tekrarlanmasıdır. Bir bakıma özümleme çabasıdır. 3 türlü döngüsellik bulunmaktadır.

Birinci Döngüsel Tepkiler (0-6 Ay): Tamamen bedene dönük tekrar hareketleri vardır. Ses bulaşması, sürekli parmağını emmesi, bulduğu bir şeyi ağzına götürmesi vb.

İkinci Döngüsel Tepkiler (6-12 Ay): Dışa dönük tekrarlar mevcuttur. Elindeki kaşığı devamlı masaya vurma, çıkan sesten hoşlanıp davranışını tekrar etme vb.

Üçüncü Döngüsel Tepkiler (12 Ay ve Üzeri): Hoşuna giden bir lafı ya da bir şarkıyı sürekli tekrar etmesi gibi döngüsel tepkilerden oluşur.

  • Pasif Beklenti: Kaybolan bir nesnenin ardından hiçbir şey yapmadan sadece bakmasıdır. Nesne sürekliliği ile birlikte 8. aydan itibaren başlar.
  • Sihirli Nedensellik: Davranışlar arasında neden sonuç ilişkisi kuramadığı için, burada sebebi sihirsel olarak oluştururlar.
Çıngıraktan ses çıktığında bu sesin neden çıktığı çocuk için önemli değildir.
  • İlk deneme yanılma öğrenmeleri başlar.
5 aylık bir bebek oyuncağa ulaşmaya çalışır, alamazsa vazgeçer. 10 aylık bir bebek ise oyuncağa ulaşmak için her yolu dener.
  • Doğadan Ayrışma: Bebeğin kendisinin dışında, kendisinden bağımsız bir dünyanın olduğunu fark etmesidir. 7.5-8. aydan itibaren başlar.
  • Zihinde Canlandırma: Herhangi bir davranışta bulunmadan önce davranışın zihinde canlandırılmasıdır.
Zihinsel kombinasyonlar içinde yer alan zihinsel canlandırma, bilişsel gelişime bağlı olduğu için 10. ay civarında başlar.
  • Ertelenmiş Taklit:  Bir başka zihinsel kombinasyon olan ertelenmiş taklit, zihinde canlandırmanın bir sonucudur. Bir davranışın belli bir süre sonra belki de aylar sonra tekrar edilmesi ya da taklit edilmesidir. Hayat boyu devam eder.
Ertelenmiş taklit, dil gelişiminin vazgeçilmez unsurudur.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Bebeklerle Konuşmak Daha Zeki Olmalarını Sağlıyor

İngilterede yapılan araştırmalara göre bilim adamları bebekler daha konuşmaya başlamadan aylar önce onlarla konuşmaya başlamanın …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir