Anasayfa / Egitim / Önleyici Disiplin

Önleyici Disiplin

Geleneksel disiplin  ya da kontrol kavramı,  yanlış davrandığı için öğrencileri azarlayarak,  cezalandırarak  kurulan  sıkıyönetime  dayalı  yönetim  biçimleri aracılığıyla  düzenli  davranışı  sağlayan  öğretmenlerin  başarılı  olduğu  düşüncesini benimser. Son  yıllarda, çoğu, ABD’de olmak üzere  yapılan çalışmalar sayesinde bu düşünceler değişmeye başlamıştır.

Önleyici  disiplin,  öğrencilerin  istenmeyen  davranışlar  göstermemesi  için kurallar  koymaya  ve  düzenlemeler  yapmaya  dayanır.  Bu  nedenle  davranışı etkileyecek  etmenleri  değerlendirip  olası  sorunları  önceden  görmek  önemlidir. Çeşitli  kaynaklarda  gelişimsel  model  olarak  yer  alan  disiplin yaklaşımı da aslında öğrencinin  gelişim  düzeyine  uygun  uygulamaların gerçekleştirilmesini  temel  aldığı  için,  bir  yönüyle  önleyici  olarak görülebilir.Öğrencinin   içinde   bulunduğu gelişim  basamağı göz önünde bulundurulduğu zaman  gereksinimleri,  beklentileri,  yeterlik  ve  yetersizlikleri,  olaylara gösterebileceği  olası  tepkiler  de  doğru  değerlendirilir;  düzenlemeler  buna  göre yapılabilir. Böylece istenmeyen davranışların oluşturulmasına fırsat verilmeyebilir.

Önleyici  disiplinde  temel  amaç  aslında,  bireyin  dışarıdan  bir  karışma olmadan  kendini  disiplin  altına  almasını  sağlamaktır.  Bu  nedenle  de  kuralların oluşturulmasına bireyin katılımı gerekir. Bu yöntem, daha önce sözü  edilen  İnsancıl  Yaklaşımın  varsayımlarının  benimsenmesi  durumunda gerçekten  kullanılabilecektir.  McGregor’un  X  ve  Y  Kuramındaki  X  Yaklaşımının penceresinden  bakıldığı  zaman  öğrenciye  güvenilmeyecek,  onun  sürekli  dışsal  bir denetime  gereksinimi  olduğu  kabul  edilecektir.Bu  durumda,  bireylerin  kendi davranışlarını  belirleyebileceği,  yönetime  katılabileceği  demokratik  bir  okul ikliminin yaratılması düşüncesi de hiç olamayacaktır.

Çeşitli  yaklaşımlar,  öğretmenin  olumsuz  davranışa  gösterdiği  tepki  üzerinde odaklanır. Oysa olaylara tepki verme, öğretmeni geri adıma yöneltip, sınıfta amaç ve koşulların oluşturduğu öğretmen modeli  yerine,olaylar tarafından  yönlendirilen bir öğretmen modeli oluşturabilir. Böyle olmaması için öncelikle uygun önlemlere yönelmek zorunludur.

Çoğu  okul  ve  öğretmen,  öğrencinin  yanlış  davranışı  ile  karşılaştığında savunmaya  geçer,  sinirlenir  ya  da  kendi  dışındaki  etmenleri  ya  da  kişileri  suçlar. Charlton  ve  George’un  (1997:  4),  belirttiğine  göre  Lawrance  ve  Steadman araştırmalarında  pek  çok  öğretmenin,  öğrencinin  yanlış  davranışına  kendi öğretimlerinin neden olabileceğini kabul etmede isteksiz olduğunu bulmuştur. Okul müdürüne  bu  noktada  düşen  rol,  öğretmenlerin  kendi  yöntemlerini değerlendirebilmeleri ve geliştirebilmeleri için önlemler almak olmalıdır. Önleyici  disiplinle  ilgili  önemli  bir  bulgu  Jacop  Kaunin’in  ilkokulda birçok dersin  video  kayıtlarını  çözümleyerek  yaptığı  araştırmadan  elde  edilmiştir.  Bu araştırmaya  göre,  en  etkili  öğretmenler,  yanlış  davranışla  başa  çıkmak  için  kriz yönetimine  başvurmak  zorunda  kalmıyorlar.  Çünkü  bu  öğretmenler,  genellikle davranış sorunlarını önceden görüyor ve önlem alıyorlar. İngiltere’de ve Amerika’da yapılan  başka  araştırmalarla  da  bu  bulgular  desteklenmiştir.

Önleyici  disiplin  dört ana  alanı  kapsar:  Olumlu  pekiştireçler,  olumlu  etkinlikler,  dikkatli  gözetim  ve  aile desteği.

İstenmeyen  davranışlar,  çok  çeşitlidir  ve  nedenler  de  oldukça  geniş  bir yelpazeyi  oluşturmaktadır.  Okulun,  istenmeyen  davranışların  ortaya  çıkmasını beklemeden  harekete  geçmiş  olması,  davranışın  doğasına  da  uygun  düşmektedir. İstenmeyen  davranış  olarak  değerlendirilen  davranışlar,  çoğunlukla,  görülemeyen,belki  de  gözlenemeyen  ya  da  o  anda  fark  edilemeyen  asıl  sorunun  doğurduğu  bir sonuçtur.  Böyle  olduğu  için  de  davranışla  uğraşmaktan  çok  onu  doğuran  nedenler üzerinde  durmak,  hem  daha  akılcıl  hem  de  daha  insancıldır.  Ancak  Çelikten’in (2001:  305)  genel  lise  müdürleri  ile  yaptığı  çalışmaya  göre  yöneticilerin  çoğu,  bir sorunla  karşılaştığında,  sorunu  oluşturan  nedenleri  aramak  yerine  o  sorun  için sorumlular  aramaktadır.  Güçlü  bir  okul  disiplin  politikasının  her  okul  için gerekliliğinden söz edilir ve okul politikasını etkili kılan koşullar sıralanır (Gushee, 1984):

Disiplin  politikası  hazırlamak  için şunların  gerekli  olduğu  ileri  sürülür:

  • Söylentilere  değil  gerçeğe  dayalı  bilgi  edinmek.
  • Politika  hazırlamaya  bütün grupların  katılımı.
  • Sorunu  belirleme.
  • Esneklik  (Farklı  sorunlar  farklı  yaklaşım gerektirir.).
  • Tüm  grupların  okulun  disiplin  politikasıyla  ilgili  bilgilenmesi.
  • Tutarlı uygulama.

Hakkında Admin

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Çocuk Eğitiminde “Sınırları” Koyabilmek

Anabilim Eğitim Kurumları, PDR bültenlerinin yeni sayısında anne ve babalara kaynak teşkil edecek önemli bir …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir