Anasayfa / Psikoloji / Kişilik Huy Mizaç Karakter ve Benlik Kavramları

Kişilik Huy Mizaç Karakter ve Benlik Kavramları

Kişilik, insanın tüm özelliklerini içeren geniş kapsamlı bir kavramdır.Karakter, mizaç (huy), benlik ve kimlik gibi kavramlar da kişilikle ilgili olarak kullanılmaktadır.

Karakter (seciye veya meşrep) kişiliğin ahlaki yönünü betimlemek için kullanılır.

Huy veya mizaç kişiliğin duygusal yönünü açıklayan bir kavramdır.

Benlik bireyin kendisi ile ilgili algılamalarından ve değerlendirmelerinden oluşur.

Kimlik ise zaman zaman benlik ve kişilik yerine de kullanılmaktadır ve birinin belirli bir kimse olmasını sağlayan şartların bütünü olarak ifade edilebilir.

Kişilik sözcüğü günlük konuşmalarda sık sık geçmektedir. Birinden söz ederken çoğu zaman,

  • ?Kişilik sahibi?,
  • ?Güvenilir kişiliği var?,
  • ?Kişiliği zayıf?,
  • ?Kişiliği silik?,
  • ?Kişiliksiz? gibi deyimler kullanılır ( Köknel, 1985; s.19).

Bu yönleri ile kişilerin genel değerlendirmesi yapılır. Bir kişiden söz edilirken bireyin dürüstlüğünden çekingenliğinden, kavgacılığından, tutuculuğu veya benzeri özelliklerinden bahsedilir. Bireyin bu özelliklerinden bahsedildiğinde de özel bir durumundan söz edilmeyip, belirli bir zaman dilimi içinde devamlılık arz eden davranışlarından söz edilmiş olunur.

Bu özelliklerin her biri de kişilik özelliklerinin bir sonucu veya bir bölümü olarak düşünülür. Böylece kişilik dendiğinde ?belirli bir durumda veya belirli olaylar karşısında kişinin takındığı tavrın davranışsal yönü ve devamlılık gösteren özellikleri? akla gelir.

Bireyin takındığı tavrı dendiğinde ise kişinin belirli bir grup içinde diğerlerini nasıl etkilediği, kendisini nasıl gördüğü ve başkalarına karşı nasıl davrandığı, kendisinin değerlendirilebilir özellikleri anlaşılmaktadır.

İnsan, kişiliğini ve bireyselliğini, çevresine yani topluma uyma süreci içinde kazanan, belli ilişki tiplerine bağlı olarak yapılaştıran bir varlıktır. İşte, insanın bu toplumsallık içinde kendi bireysel yerini bulma çabası ve başarısı, onun kişiliğinin belirleyicisidir. Birey doğal yetenekleri ile içine girdiği topluma uyumunu sağlarken kişiliği de biçimlenecektir. Bireyler fiziksel görünümleri ile olduğu kadar tutum ve davranışları itibariyle de birbirlerinden farklılıklar gösterirler.

Kişilik, bireyin kendi açısından, fizyolojik, zihinsel ve ruhsal özellikleri hakkındaki bilgisidir.O halde;

Kişilik insanın kendisinde olup bitenleri değerlendirmesi ve kendisine tatmin ve çıkar sağlayacak bir duruma geçmeyi istemesidir.

Kişiliği belirleyen etkenler genel olarak dört grup altında incelenebilir. Bunlar:

a) Bir kimseyi diğerinden ayıran dış görünüm: Bu özelliği ile birey fiziksel olarak diğerlerinden ayrılır. Boy, vücut ağırlığı, vücut güzelliği veya kusurları.

b) Bireyin faaliyet alanı ile ilgili olarak rolü veya görevi: Bu özellik ancak bireyin belirli bir yaşa gelip aktif olarak bir görevi yüklenmesi sonucunda ortaya çıkar.

c) Rol veya görev alan: bireyin, zeka, enerji, arzu, ahlak v.b. gibi potansiyel yetenekleri.

d) Kişinin içinde yaşadığı toplumsal özellikler: Toplumun yaşam felsefesi, kültür seviyesi, ahlak anlayışı, din anlayışı vb. hususlar kişilik üzerine ve dolayısıyla tutum ve davranışlarına etki ederler.

Kişilik, bireyin hayata bakışındaki özgünlükleri meydana getiren ve temel ilgi, dürtü, yetenek ve duygusal eğilimlerini de içeren, belli bir süreklilik gösteren davranış ve özelliklerin bileşimidir (Demir ve Acar, 1997; s. 134).

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Masaüstü Resimler Kişiliğinizi Yansıtıyor

Psikolog Donna Dawson’un Windows masaüstlerinin kullanımını analiz ederek gerçekleştirdiği çalışma altı temel kişilik türünü ortaya …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir