Son Dakika
Anasayfa / Haber & Yaşam / Kadın Genital Sistem Anatomisi
Kadın Genital Sistem Anatomisi

Kadın Genital Sistem Anatomisi


Üreme organlarını oluşturan sistemine ?genital sistem? denir. Genital sistem “üreme sistemi” olarak da bil inmektedir.

Üreme sistemi idrar boşaltma sistemi ile iç içe bulunmaktadır.

İdrar boşaltma sistemi “üriner sistem” olarak bilindiğinden ötürü bu sistem tıpta “genito-üriner sistem” (üreme-idrar yapma sistemi) olarak da bilinmektedir.

Hem erkek hem de kadınlarda bulunan genital sistem (üreme sistemi):

Dış genital sistem

İç genital sistem olarak ikiye ayrılır.

Bu bölümde kadınlarda ve erkeklerde üreme ve idrar fonksiyonlarını sağlayan genital sistemlerin anatomileri ayrıntılıca anlatılmaktadır.

I.KADIN GENİTAL SİSTEM ANATOMİSİ

Kadın Genital Sistemi

Dış Genital Sistem:

Bu bölüm latince ismiyle ?vulva? olarak tabir edilir. Vucudu örten derinin dış genital sistem üzerinde oluşturduğu katlantılar ile karakterizedir.

İç Genital Sistem:

Leğen kemikleri ile bel omurga kemiğinin alt kısmı olan sacrum ve kuyruk sokumu tarafından oluşturulan ?kemik çatı (pelvis)? arasındaki organları içerir. İç genital sistemdeki organlar kemik çatı tarafından adeta koruma altına alınmıştır.

KADINLARDA DIŞ GENİTAL SİSTEM

Vulva veya dış genital sistem; üstten leğen kemiklerinin ortada birleştiği kabarıklık olan ?pubis tepesi (mons pubis)?, alttan gaitanın çıkış deliği olan anus (makad deliği) ve yanlardan dış (büyük) dudaklar (labia majora) tarafından sınırlandırılmış olan ciltle kaplı alanın ismidir.

Pubis tepesi (mons pubis) altı yağ tabakası ile kaplı, üstü kıllarla örtülü bir bölgedir. Bu tepenin hemen altında ?klitoris (clitoris)? denilen yapı bulunur. Daha altta ise simfizis pubis adı verilen kemik eklemi bulunmaktadır.

Dış genital sistemde yağ tabakasının altında pek çok ?pelvik taban kasları? bulunur ki bu kaslar özellikle idrarı ve büyük abdesti yapma ve tutma ile cinsel ilişki sırasında işlev görmektedirler. Kadınlardaki her genital organın erkeklerde bir karşılığı (“eşdeğer organı”) bulunmaktadır.

Dış dudaklar (Büyük dudaklar)
Vulvanın sağlı sollu iki yanında simetrik olarak bulunan dış veya büyük dudakların üstü genital kıllarla, altı ise yağ dokusu ile kaplıdır. Alttaki yağ dokusundan ötürü dış dudaklar dolgun görünmekle birlikte, yaşa veya zayıflamaya bağlı olarak küçülmekte veya çöküntüye uğramaktadırlar.

Dış dudakların Latince’deki ismi ?labia majora? dır. Kadınlardaki dış dudaklar erkekteki testisleri saran torbaya (scrotum) karşılık gelmektedir.

İç dudaklar (Küçük dudaklar)
İç veya küçük dudaklar, dış dudaklarla kaplı bölümün iç kısmında vajinal girişi oluşturan bölümde, iki taraflı ve simetrik bir şekilde bulunmaktadır. İç dudaklar “labia minora” olarak tıpta bilinmektedir.

İç dudakların üstünde kıllar bulunmaz ve alt kısmında yağ dokusu içermez.

Normalde iç dudaklar küçük olduklarından dış dudaklar tarafından örtülüdür ve görünmez, bazı durumlarda normalden iri ve dışarı doğru sarkık olabilirler. Bu nedenle pek çok kişi kötü görünümlerinden dolayı günümüzde “iç dudak estetiği (labioplasti) ameliyatları” yaptırmaktadır.

Vajina girişi (Vestibulm)
İç dudakların devamında yer alan ve kızlık zarına kadar devam eden 1-2 cm ?lik kısımdır. Vajina girişinin Latince ismi ?vestibulm? dur. Vestibulumu bir evin girişindeki “antre”sine benzetebiliriz.

Vestibulm ilk ilişki ile birlikte kızlık zarı yırtıldıktan sonra vajinayla birleşir.

Vestibulumda olan enflamasyonlar (yangısal olaylar) kişinin cinsel ilişkide ağrı hissetmesine sebep olabilir (“Vulvar Vestibulit Sendrom”)

Kızlık zarı (Hymen)
Kızlık zarı veya Latince ismi ile hymen (himen) vajinal girişten 2-3 cm içeride bulunan, ortasında bir deliği olan, yaklaşık 1.5-2 mm kalınlığında membranöz bir zardır.

İlk ilişkide hafif kanama ile esneyen kızlık zarı vajinal giriş ile vajinanın bütünleşmesini sağlamaktadır. Kızlık zarının işlevinden çok sosyolojik bir önemi vardır ve adli tabiplikte önemlidir.

Klitoris (Clitoris)
Pubis tepesinin (mons pubis) hemen altında yer alan klitoris, erkekteki penis’e karşılık gelmektedir. Klitoris üstte ve yanlarda iç dudaklarla çevrilidir.

Nohut veya mercimek tanesi büyüklüğündeki klitorisin baş kısmına “glans klitoris” (klitoris başı) adı verilir.Glans klitorisin hemen altında idrar deliği (uretral orifis), idrar deliğinin de hemen altında vajinal giriş yer almaktadır.

Klitorisin dıştan görünen parçasının yanında vulvanın içine tümüyle gömülü şekilde yanlara doğru uzanan iki kolu vardır ve bu nedenle clitoris gerçekte Y şeklinde bir yapıdır.

Klitoris

Klitoris, kadınlarda haz ile ilgili sinirsel yoğunluğun bulunduğu bir bölgedir. Cinsel ilişki sırasında klitoris erkeğin penisi gibi sertleşmektedir.

Klitoris içindeki zengin kan damarlarının dolması sonucunda kadın orgazmında önemli bir işlevi bulunmaktadır.

İdrar Deliği (üretra ağzı)
Klitorisin hemen altında vajinal girişin üstünde bulunan yapı idrar kanalının sonlandığı yer olan idrar deliğidir. Latince?deki ismi ?uretral orifis? dir.

İdrar deliği işlevi, mesaneden gelen idrarın dışarıya boşalmasını sağlamaktır.

Perine
Dış dudakların arkada birleştiği yer ile anüs arasında yar alan, idrar ve dışkının kontrolünü sağlayan kasları barındıran bölüme ?perine? adı verilmektedir.

Perine kadında ve erkekte bulunan erojen (hazsal) bir bölgedir.

Perine, aynı zamanda bebeğin doğumu sırasında gevşeyerek doğumu da kolaylaştırmaktadır.

Doğumu daha da rahatlatmak ve bebeğin kafasının çıkarken kasları yırtmasını engellemek amaçları ile bebeğin başı çıkımı sırasında perineye kesi (doğum kesisi, epizyotomi) uygulanmaktadır. Daha sonra bu kesi dikilerek onarılmaktadır.

Genital Salgı Bezleri

Dış genital bölgenin ıslanmasını sağlamak (lubrikasyon), cinsel ilişkide kayganlığı sağlamak ve kurumayı engellemek amaçlarıyla vulvada bartholin (bartolin) ve skene bezleri işlev görmektedir.

Bartolin bezleri vajinanın hemen giriş kısmında sağlı sollu yer alırken, skene bezleri vajinal girişte idrar deliğinin etrafında ve idrar kanalı boyunca yer almaktadır.

Skene bezlerinin kadın orgazmında ?kadının boşalması? olarak adlandırılan orgazm sırasında sıvı akışından sorumlu olduğu söylenmektedir. Kadının boşalması sırasında orgazm olurken kadınlarda erkekteki gibi yoğun miktarda sıvı gelmektedir. Kadın boşalması İngilizcede “female ejeculation” olarak bilinmektedir.

Makad deliği (anüs)

Makad deliği rektumdan sonra gelen ve kalın bağırsağın en son kısmıdır. Görevi barsaklarda biriken dışkının (gaita) gerektiği zamanlarda tutulması ve gerektiğinde dışarıya atılmasıdır (defekasyon işlevi). Makad deliği etrafında bulunan büzücü kaslar gaz ve gaitanın kontrolsüz bir şekilde dışarıya kaçmasını engellemektedir.

Anüsün vajinaya yakın bir konuma sahip olması nedeni ile gerekli hijyenik şartların sağlanmaması durumlarında buradaki bakterilerin vajinaya bulaşması ve bunun sonucunda enfeksiyon riskleri bulunmaktadır. Bu nedenle kadınlar özellikle tuvalet temizliğini yaparken önden arkaya doğru yapmalıdırlar.

KADINDA İÇ GENİTAL SİSTEM

Kadın iç genital sistemi içinde vajina, idrar kanalı (urethra), rahim ağzı (serviks), rahim (uterus), rahim içi tabaka (endometrium), iki taraflı fallop tüpleri ve yumurtalıklar (overler) yer almaktadır. (Alttaki resim)

Kadında Genital Sistem

Vajina

Vajina nedir?
Vajina; kızlık zarından başlayarak rahim ağzına (serviks) doğru uzanan, yaklaşık 8-10 cmlik uzunluğu olmasına rağmen adeta bir ?akordeon? gibi uzayıp esneme özelliğine sahip bir kanaldır.

Vajina, Latincede ?vagina? olarak geçmektedir.

Vajinanın bittiği yerde oluşan kör ceplere ise “fornix vajina” adı verilir. Bu bölgeden sonra artık rahim ağzı (cervix) başlamaktadır.

(Vajina- Yandaki resim)

Kadında vajina bir geçiş bölgesidir ve dört fonksiyonu vardır.

Vajina:
Penisin girdiği cinsel ilişki kanalı
Bebeğin doğduğu doğum kanalı
Adet kanının dışarıya atıldığı adet kanalı
İdrar kanalının içinden geçtiği kanaldır.
Vajinal girişte bulunan bartholin ve skene bezleri ilişki esnasında vajinanın girişi ile vajinanın kayganlaşmasını sağlar.

İdrar kanalı (Uretra)
Mesaneden çıkan idrarın idrar deliğinden dışarıya boşaltılmasına kadarki kısmında yer alan borudur.

Üretra, üriner sistemin (idrar boşaltım sistemi) son basamağıdır. Uretra Latincede “urethra” olarak bilinmektedir.

Anatomik olarak kadın uretrası erkeğinkine göre oldukça kısadır. Bu nedenle kadınlar erkeklere göre daha sık olarak idrar yolu enfeksiyonlarına maruz kalmaktadırlar. Yine bazı kadınlarda cinsel ilişki sırasında ortaya çıkan idrar hissinin de nedeni budur.

Uretranın tahrişiyle de idrar yaparken zorlanma ve sık idrara çıkma gibi şikayetler ortaya çıkabilmektedir.

Rahim ağzı (Serviks)
Rahim ağzı sert ve koni şeklinde rahimin giriş kısmında yer alan, adeta bir süzgeç gibi vajinadaki mikroorganizmaların rahim ve tüplere geçişini engelleyen bir organdır.

Rahimağzının Latince ismi serviks (cervix, servix)?tir.

Rahimağzı, rahmin kas yapısının aksine rahim ağzı kollajen ve elastik bağ dokusundan yapılmış olup içinde sinir barındırmaz. Bu nedenle bu bölgede ağrı hissi yoktur.

Rahimağzının ayrıca; özellikle yumurtlama döneminde sağlıklı spermlerim içeriye girişine izin vermesi, doğumda açılarak ve silinerek bebeğin aşağıya (vajinaya) inmesine izin vermesi gibi fonksiyonları da bulunmaktadır.

Doğum anında rahim ağzındaki açılmanın tam olması ile rahim vajina ile birleşir ve bebeğin aşağıya doğru inişi başlamış olur.

Rahim (Uterus)

Rahim, ucunda rahimağzı (serviks), yanlarında da boynuz şeklinde Fallop tüpleri yer alan, güçlü kas yapısından dolayı kasılma yeteneğine sahip “armut şeklinde” bir organdır.

Rahim içindeki boşlukta yer alan zara ?endometrium (dölyatağı)? adı verilmektedir.

Rahmin gebe olmayanlardaki ağırlığı yaklaşık 50 gramdır. Gebelik süresince yaklaşık 20 kat büyüyerek 1000 grama ulaşır. Görevi gebelikte bebeğin büyümesi için elverişli bir ortam hazırlamak ve doğum eyleminde kasılmalarla bebeğin aşağıya inişini sağlamaktır.

Rahim o kadar ilginç bir organdır ki hamilelik sonunda kendi ağırlığının 20 katına ulaşıp doğumdan sonra 40. günde tekrar kendi eski boyutlarına dönebilmektedir. Vücudumuzda bu kadar büyüyüp tekrar eski haline dönen ikinci bir organımız yok !!!

Menopoza giren kadınlarda yumurtalıklarla birlikte rahmin boyutları da gittikçe küçülmektedir.

Rahim iç tabakası (Endometrium)

Rahmin içinde yer alan boşluğa ?endometrium? denilmektedir.

Endometriumun görevi her ay başında dökülerek adet (mens) döngüsünü sağlamak ve eğer bir gebelik oluşursa da döllenmiş yumurta hücresine (zigot) yuvalanma imkanı sağlamaktır. Rahim iç tabakası her adet döngüsünde hormonal etki ile yenilenmektedir.

Fallop Tüpleri (Oviduct)
Fallop tüpleri rahimin her iki tarafında yer alan boynuzumsu (solucanvari) kanallardır. Fallop tüpleri (oviduct), gebeliğin oluşum aşamasında sperm ile yumurta hücresinin birleştiği yerlerdir.

Fallop tupleri hareketli organlardır ve bu hareketlilikleri yumurtalıklardan atılan yumurtaların yakalanmasını sağlar. Aynı dönem içinde vajinaya atılmış olan spermler yüzme yetenekleri ile tüplere ulaşır ve yumurtayı tüplerde döller (fertilizasyon). Bu şekilde normal bir gebelik başlangıcı tüplerde olmaktadır ve gebeliğin oluşumu için sağlıklı fallop tüpleri şarttır.

Yumurtalıklar (Overler)
Yumurtalıklar fallop tuplerinin açık olan kısımlarının (fimbria) komşuluğunda bulunan esas görevleri yumurta oluşturmak ve bir takım kadınlık hormonları salgılamak olan, yaklaşık 2*3 santimetre boyutlarında oval “badem şeklindeki” organlardır.

Hakkında İdris Gündüzalp

Profile photo of İdris Gündüzalp
İstanbul Üniversitesi Psikolojik Danısmanlık ve Rehberlik Bölümü mezunu olup şuanda "Klinik Psikoloji" Yüksek Lisans Programına devam etmekteyim. Milli Eğitim Bakanlığı ve Özel Sektörde çeşitli deneyimlerim oldu.Uzun yıllardır PdrGünlüğü Sitesinin Editörlüğü yapmaktayım.Temel mesleki amacım Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik alanına katkı sağlamaktır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>