Anasayfa / Psikoloji / Nöropsikoloji / İnsan Beyninin Yapısı ve İşlevleri Nelerdir

İnsan Beyninin Yapısı ve İşlevleri Nelerdir

Beyin, birçok işlevi eş zamanlı olarak yerine getirebilen bir organımızdır. Vücut hareketlerimizin kontrol edilmesi, organlarımızın düzenli çalışması yanında öğrenme, düşünme ve hatırlamadan sorumlu organımızdır.

Sinir sisteminin en önemli kısmını ve merkezini oluşturmaktadır. Kafatası içerisinde üç kat beyin zarı ile örtülü olan beyin, gri ve pembe beyaz renkte ve buruş turulmuş kâğıt görüntüsüne sahiptir.Gri renk nöron (sinir hücreleri) kümesinden kaynaklanmaktadır.Pembe-beyaz rengin kaynağı ise sinir bağlarıdır. İnsan beyninde ortalama 100 milyar hücre bulunmaktadır. Bunların 10?15 milyarı nöron adı verilen düünme ve öğrenmeyi sağlayan sinir hücreleri,geri kalanlar ise glia adı verilen beslenme ve temizlik gibi işlevler yürüten yardımcı hücrelerdir.

Büyük ölçüde proteinden oluşan beyinde, ayrıca vücudun farklı bölgelerinde bulunmayan bazı yağlı maddeler de bulunmaktadır.Beyin ihtiyacı olan enerjiyi ise glikozun oksijenle yanmasıyla elde etmektedir.Vücudun % 2?sını oluşturan beyin, tüm vücuttaki oksijenin dörtte birini kullanmaktadır. İnsanlar beyin gelişimlerini tamamlayarak dünyaya gelmemektedir. İnsanoğlu nöronların neredeyse tamamına sahip bir şekilde dünyaya gelmektedir. Ancak bu nöronlar arasındaki bağlantıları sağlayan dentritler (dallar),bu aşamada henüz yeterli düzeyde sinaps(hücreler arasındaki bağlantı) oluşturmamıştır.

Doğumda yetişkin bir insanın beşte biri kadar büyüklüğe sahip olan beyin; ileriki yaşlarda nöronların büyümesi ve akson, dentrit ve sinapsların sayısının artması ile büyümektedir.Beyindeki bu gelişim, vücut fonksiyonlarının yapılandırılmasını sağlamaktadır. Yaşadığımız deneyimler beynimizde sinapsların oluşmasını sağlamaktadır.

Gopnick ve arkadaşları (1999) nöronları diğer nöronlar ile haberleşen,büyüyen telefon kabloları olarak tanımlamaktadır. Yetişkin bir insanda, her bir nöron diğer nöronlarla 15.000 sinaptik bağlantı kurabilmektedir (Thomas, 2001). İki sinir hücresi arasında ancak elektron mikroskobu ile görülebilecek sinaptik boşluk olarak adlandırılan küçük boşluklar bulunmaktadır. Vücuda gelen sinyaller bir nörondan diğerine bu küçük boşluklardan geçerek iletilir.Nörotransmitter adı verilen kimyasallar ise sinyallerin nöronlar arasında iletilmesinde aktif rol almaktadır.

Belirtilen bu elektrokimyasal işlem tüm davranışlarımızın ve vücut fonksiyonlarımızın temelini oluşturmaktadır (Weiss, 2000). Ancak nöronlar kendilerine ulaşan her uyarıcıya mekanik olarak cevap vermezler. Bazen durgun kalır, bazen de uyarılırlar. Ancak uyarıcıların nasıl bir oluşum sonucunda durgun kalmaya ya da uyarılmaya karar verdiği açık bir biçimde bilinmemektedir.

Beynimiz sinir hücreleriyle örülmüş bir ağ gibidir.Yeni bilgilerin önceki bilgilerle birleştirilmesi,daha önce edindiğimiz bilgilerin geri çağrılması bu ağ sayesinde gerçekleşmektedir.Yandaki şekilde beyindeki sinir hücrelerinin oluşturduğu bu ağ görülmektedir.Beyindeki bu sinaptik bağlantılar ne kadar sık kullanılırsa o kadar kuvvetlenir.Kullanılmadığı zaman ise ölür ve kaybolurlar.

Beynin gelişimi bu sinaptik bağlantıların oluş turulması (budak salma) ve budanması sürecini kapsamaktadır. Bu nedenle beyne yönelik zenginleştirilmiş tecrübelerle beynin sürekli olarak uyarılması beynin gelişiminde önemli yer tutmaktadır. Doğumdan itibaren yaşadığımız olumlu veya olumsuz deneyimler beynimizin gelişimini doğrudan etkilemektedir (Thomas, 2001). Hatta doğum öncesinde yaşanan deneyimlerin bile bu süreci etkilediği görülmektedir. İnsanların beyinlerini nasıl kullandıklarını tespit etmek amacıyla yakın geçmişte gelişmiş teknolojiler kullanılarak yapılan araştırmalar sonucunda farklı bilim adamları tarafından beynin yapısına dair değişik modeller ortaya atılmıştır. Bu modellerin bilinmesi, beyin araştırmalarının eğitime daha bilinçli adapte edilmesine yardım edebileceği düşünülmektedir.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Ergenlik Dönemi İle İlgili Çeşitli Dokümanlar

Ergenlerin Ruhsal Özellikleri  Ergenlik Nedir Ne Değildir  Ergenlik 1  Ergenlik 2  Ergenlik ve Bağlılık  Ergenler …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir