Anasayfa / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik / İletişimde Sen Dili ve Ben Dili Kavramları

İletişimde Sen Dili ve Ben Dili Kavramları

Bazı görüşlere göre davranışlarımızın enerjisi duygulardan gelmektedir. Ve evrensel dört temel duygu olduğu ileri sürülür. Dünyadaki herkes bu dört temel duyguyu aynı şekilde ifade eder ve dünyadaki herkes bu dört temel duyguyu anlar. Bunlar; korku, öfke, sevinç ve üzüntüdür.

Her duygu bir sonuçtur, neden değildir.

Yaşadığınız her duygunun da muhakkak bir nedeni vardır. Bu yüzden hiçbir duygu iyi-kötü, olumlu-olumsuz,güzel-çirkin diye değerlendirilemez. Çünkü bu duygular sonuçtur ve bir şey olur da yaşanırlar veya ortaya çıkarlar.

Korku; Birisi sizin alanınıza girdiğinde, kendinizi güvende hissetmediğinizde ortaya çıkar.

Öfke: Sizin alanınıza birisi girerse, hakkınıza tecavüz ederse ortaya çıkar.

Sevinç: İyi ve beklediğiniz bir haber alırsanız ortaya çıkar.

Üzüntü: Kötü beklenmeyen bir haber alınca üzülürüz. Bunların hepsi sonuçtur.

Bu açıdan hiçbir duygu tartışılmaz. Hiç kimse de bir başkasının duygusunu tartışamaz, doğruluğunu ya da yanlışlığını kanıtlayamaz. Doğru ya da yanlış olabilecek şey hissettiğimiz duygudan sonra yaptığımız davranışlardır. Öfkelendiğimiz zaman bunu sözel olarak aktarabilir ve buna neden olan durumu açıklayarak da gösterebiliriz. Bağırarak, vurarak ya da kırıp dökerek de gösterebiliriz. Bütün davranışların temelinde düşünceler ve duygular olduğuna göre bunu en doğru bir şekilde ifade etmek bizim ilişkilerimizi ve kendimizi iyi hissetmemize sebep olabilir. Öyleyse bir sorun yaşadığımızda buna bağlı duygumuzu fark edip en uygun yolla iletmek yükümüzü azaltacak bir davranış olacaktır.

“Ben dili?, kişinin o anda karşılaştığı durum veya davranış karşısında, kişisel tepkisini duygu ve düşüncelerle açıklayan bir ifade tarzıdır. Duygu ve düşüncelerimizi içtenlikle ifade etmemizdir.Başkalarıyla ilgili değerlendirme ve yorumlarımızı değil, kendi duygu ve yaşantılarımızı açıklarlar. “Ben” mesajını duyan kişi, karşısındakine ne hissettirdiğini öğrenir ve eğer bu olumsuz bir duyguysa, kendi isteğiyle davranışını değiştirir ya da değiştirmez. Yani davranışının sorumluluğu tümüyle kendine aittir.

Suçlama olmadığı için “ben” mesajı ile gönderilen iletiler, genellikle gönüllü bir farklı davranma çabasına zemin hazırlayabilir. “Ben” dilinin en önemli yararı ise, karşımızdaki kişiye “ben böyle hissediyorum ama bu davranışın herkese böyle hissettirmeyebilir” anlamını içeren bir ileti gönderildiğinden, onun suçlanmadan kendini gözden geçirmesine olanak tanımasıdır. Çünkü kesinlik içeren yargılamalar karşısında özellikle çocuklar, ne yapacaklarını bilemezler.

“Sen” mesajı iletişimi engeller. Sen mesajı, sen dilidir ve genellikle kızgınlık ifadesi için kullanılır. Sen mesajları, bizim hakkımızda bir ileti göndermez, odak hep karşımızdaki kişidir. “Ben” mesajı gönderen kişi, kendi hakkında yaptığı değerlendirmeyi karşısındaki kişiyle paylaşmak isteğindedir. “Ben” mesajları karşımızdaki kişiyi suçlayıcı ifadelerden arınmış ve tümüyle kendi duygu ve düşüncelerimizi içerdiğinden, iletişimin olumlu sürmesine yardımcı olabilirler.

Kızgınlık hissettiğimiz durumlarda, bunu “ben” mesajı ile iletmemiz, karşımızdakinin savunmaya geçmesini, öfkeyle karşılık vermesini, kendini kıstırılmış hissetmesini, suçlanmasını ve konuşmaktan kaçınmasını engelleyebilir. Size sözle saldırılmadığı sürece, rahatsızlığını ve kızgınlığını dile getiren biriyle anlaşmak mümkündür. Eksiksiz bir ?ben iletisi? şu üç öğeyi içerir.

  1. Bizi rahatsız eden davranışın tanımı
  2. Bu davranışın bize etkileri
  3. Bu davranış veya durum karşındaki duygularımız.
Bizi rahatsız eden davranışın tanımı Bu davranışın bize etkileri Bu davranış veya durum karşındaki duygularımız
Kabul edilemez davranışın tanımı??…………………… yapınca?. Bu davranışın, yol açtığı aksaklık??Çünkü ……………………………..?. Bu davranışın yol açtığı duygu??……………………. hissediyorum?.
Genelleme içermemeli.Sıfat, suçlama, yargılama ve değerlendirme içermemeli.Davranış herkes tarafından aynı şekilde görülen şekilde ifade edilmeli. Fotoğraf gibi?? Sen geç saatte kalktığında?, ?Bulaşıkları yıkamadığında?,

?Söz verip de buluşmaya gelmediğinde?,

?Ayakkabılarla içeri irdiğinde??

Zaman, para, enerji kaybı. Sağlığımıza etkileri? Sabah seni uyandırmak zor oluyor, işe geç kalıyorum?, ?Odada eşyaların dağıldığında ben toplamak zorunda kalıyorum?,?Ders çalışmaya söz verdiğin halde gelmeyince vakit kaybediyorum??  ?Sinirleniyorum.?,?Endişe ediyorum?, ?Üzülüyorum?,?Rahatsız oluyorum?, ?Sıkılıyorum?. Vb. 

 

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Karşınızdaki Kişiyi Kolay İkna Etmenin Yolları

Her insanın iyi ve kötü huyları vardır elbette. Siz de karşınızdaki kişinin bazı davranışlarına tahammül edemiyor …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir