Anasayfa / Klinik Psikoloji / Hırsızlık Hastalığı Kleptemoni Nedir ?

Hırsızlık Hastalığı Kleptemoni Nedir ?

‘Kleptomani’ olarak adlandırdığımız bu hastalık, Ahmet Altan’ın Aldatma romanıyla geçen yıllarda yeniden gündeme geldi. O romanda maddi ihtiyacı olmayan bir doktor karısı, hırsızlık yapmaya başlıyordu. Arthur Hailey’in 1970’li yıllarda TRT’de dizi halinde oynayan Tekerlekler adlı romanında da zengin bir sanayicinin karısı hırsızlık hastalığına yakalanıyordu. Ahmet Altan edebiyat hırsızlığıyla, yani intihalle suçlandı.

Kleptomani tam anlamıyla Aldatma ve Tekerlekler romanlarındaki zengin kadınların yaptığı iştir. Kişi çalar, ama hırsızlığı çaldığı şeyin maddi değeri için, çıkar sağlamak için yapmaz. Çalma sebebi dükkan sahibinden intikam almak, ona kızgınlığını göstermek de değildir. Hatta bazıları çaldıklarını gizlice geri getirip yerine koyar, yerine koymayan da kullanmaz, satmaz, sadece saklar. Soygun planı yapmaz, daima tek başına çalar.

Kleptoman, çalma dürtüsüne engel olamayan kişidir. Saçından tel koparan kız (trikotiloman) nasıl kendisine hiçbir fayda sağlamayan, hatta kelleştirerek güzelliğini bozan bu eyleme karşı koyamıyorsa, kleptoman da rezaletle sonuçlanabilecek çalma girişimine direnemez. Nitekim çoğu sonunda utanç, suçluluk, vicdan azabı duyar.

Kleptoman, kafasına takılan düşünceye direnemediğinden, takıntı hastasına benzer. Kleptomanlarda da aynen takıntı hastalarında olduğu gibi serotonin sisteminde bozukluk olduğu gözlenmiştir. Ayrıca takıntı hastalarına iyi gelen ilaçlar kleptomanlara da faydalı olabilir. Kleptomanlarda diğer takıntı türleriyle de sıkça karşılaşılır. Yukarıda anlattığımız zayıflama hastalığı gibi yeme bozuklukları çeken insanlarda, hırsızlık hastalığı da diğer kişilere nazaran daha sık görülür. Takıntı, hırsızlık ve zayıflama hastalığı arasındaki bu akrabalık, insan ruhunun tuhaf bir ‘aygıt’ olduğunu göstermektedir.

Ama kleptoman, takıntı hastasının aksine, yaptığı eylemden (çalmadan) önce giderek artan bir gerginlik hisseder, çalarken de haz yaşar, gerginliği azalır. Bu açıdan kumarbaza, alkol veya madde bağımlısına benzetilebilir.

Bana başvuran bir kleptoman, 30’lu yaşların başlarında bir kadındı. Birkaç ay önce bir mağazada aniden içine çalma dürtüsü doğmuş, büyük bir heyecana kapılmış, göz diktiği anlamsız eşyayı çantasına saklayıp mağazadan çıkarken cinsel zevke benzer bir haz yaşamıştı.Bir iki ‘başarılı’ hırsızlıktan sonra, nihayet bir markette yakalanmıştı. İtibarlı bir emniyet mensubunun karısıydı. Market sahipleri tarafından da tanınıyordu. Üstelik çaldığı şey de o kadar ucuz ve abuk sabuk bir şeydi ki, ne marketçi ne de kocası duruma anlam verememişti. Cürüm, kanuna aksetmeden örtbas edildi. Genç kadın ertesi gün muayenehanemde ağlayarak duyduğu utancı, suçluluk duygusunu, çalma dürtüsüne karşı koyamadığını anlatıyordu.

Kleptomani, psikiyatristlerin nadiren karşılaştığı bir bozukluktur. Kanuni belgeler incelenmiş, başka ruhsal bozuklukları olanlar soruşturulmuş, toplumun binde 6’sının kleptoman olduğu tahmin edilmiştir. Amerikan kaynaklarına göre mağaza hırsızlarının %5’e yakını kleptomandır. Bazı araştırmalarda bu oran %25’e kadar varmaktadır (yani her dört mağaza hırsızından biri kleptoman!). Mağaza hırsızlarının eski teknolojinin hüküm sürdüğü devirlerde (ve hatta günümüzde) genellikle yakalanamadığı düşünülürse, hırsızlık hastalarının daha bile fazla olması mümkündür.

Psikiyatristlerin gördüğü kleptomanlar daha çok kadındır. Ahmet Altan’ın roman kahramanı da kadındı, Hailey’in kahramanı da. Bana gelen az sayıdaki hırsızlık hastasının da tamamı kadındı. Ancak bunun sebebi çalarken yakalanan erkeklerin cezaevine, kadınların psikiyatriste gönderilmesi de olabilir. Hastalığın başlangıç yaşı kadınlarda ortalama 35, erkeklerde 50’dir.
Çocuklarda da aşırma davranışı ender değildir ve anne babayı çok üzer. Ancak ‘eli uzun’ çocuklar büyüyünce genellikle kleptoman olmazlar.

Hakkında Admin

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Çocuklarda Bademcik İltihabı ve Su Çiceği Hastalığında Neler Yapılmalı

Bademcik İltihabı (Tonsilit) Halk arasında ?beta mikrobu? diye bilinen bir mikrobun neden olduğu, boğaz ağrısı, …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir