Anasayfa / Egitim / Eğitim de Rol Oynama Yöntemi

Eğitim de Rol Oynama Yöntemi

Rol oynama yöntemi, öğrencilerin kendi duygu ve düşüncelerini başka bir kimliğe bürünerek ifade etmelerini sağlayan bir öğretim tekniğidir. Bu yöntemde ders konusu ile ilgili bir fikir, durum, sorun ya da olay, bir grup öğrenci tarafından yine bir grup öğrenci önünde dramatize edilir. Böylelikle grubun üyeleri yalnızca dinlemek ya da tartışmak yerine olayın nasıl oluştuğunu izlerler ve konunun ayrıntısına inerler.

Rol oynama yöntemi özel bir değere sahiptir. Çünkü, bu yöntemde öğrenciler başka bir ?kimliğe? bürünür, başkalarının nasıl hissettiğini, düşündüğünü ve etkinlikte bulunduğunu anlama imkanına sahip olurlar. Örneğin, bir iş görüşmesinin rol oynama yoluyla canlandırılması, öğrencinin ileride karşılaşacağı sorunlardan önceden haberdar olmasını sağlayacağı gibi bu tür görüşmelerde beklenmedik ve sürpriz sorularla da karşılaşabileceği konusunda da uyarılacaktır.

Rol oynama yönteminde öğrenciler bir tepki ile karşılaşmaksızın ve cezalandırma tehlikesi olmaksızın bir başkası gibi hisseder, düşünür ve davranırlar, daha önemlisi özel sorunlarını bir bunalım hissetmeksizin tartışabilirler.

Rol oynama yöntemi başlıca beş aşamada gerçekleştirilir. (Joyce, Weil ve Shovers,)

a) Sınıfta rol oynama ortamını oluşturmak: Bu aşamada, öğrencileri rol oynamaya motive edecek doğal bir sınıf ortamı oluşturulur, öğrencilere rol oynama hakkında bilgi verilir ve sınıfta dramatize edilecek oyun veya problem durumu öğrencilere tanıtılır.

b) Roller için öğrencileri seçmek: Bu aşamada, ilk önce öğrenciler oynanacak rollerin genel özellikleri hakkında bilgilendirilir. Diğer bir deyişle, bu aşamada durum ve roller tasvir edilir ve roller için gönüllüler istenir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, rol dağıtımının öncelikle konuyu ya da olayı iyi kavrayan ve kendilerini rolünü canlandıracakları kişiliğe iyice adapte edebilen öğrenciler arasından yapılmasıdır.

c) Rol oynama için sahneyi düzenlemek: Roller paylaştırıldıktan sonra provalara ve rollerin canlandırılacağı sahne düzeninin oluşturulmasına geçilir.

d) Rolleri oynanması: Bu aşamada, rol alan öğrenciler sınıftaki diğer öğrencilerin önünde rollerini canlandırırlar.

e) Rol oynama sürecinin tartışılması: Bu aşamada, oyunun güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin olarak sınıfça bir değerlendirilmesi yapılır, canlandırılan oyun ile gerçek hayatın ilişkisi kurulur ve öneriler geliştirilir.

Faydaları

  • Öğrenciler, kendi duygu ve hislerini sözlü olarak açıklama imkanı bulur.
  • Öğrencilerin belli bir durumu, olayı veya kişiyi bizzat kendileri canlandırdıklarından yaratıcılıkları gelişir.
  • Öğrencilerin sosyal iletişim ve etkileşim becerilerinin gelişmesine yardım eder.
  •  Sınıftaki öğrencilerin duygu dünyalarını tanımaya yardım eder.
  • Öğrencilere başkalarının aynı veya benzer bir durum hakkında neler hissettiklerini keşfetme fırsatı tanır.
  • Öğrencileri öğrenmeye motive edici ve öğrenirken eğlendirici bir özelliğe sahiptir.

Sınırlılıkları

  • Uzun zaman alabilir.
  • Bazı durumlar için bazı karakterlerin canlandırılması zor olabilir.
  • Küçük grup gerektirir.
  • Yetenekli öğrenciler durumu tekelinde bulundurur.
  • Öğrenciler rolleri oynarken sık sık aşırıya kaçarlar. Bu durum sınıf atmosferini bozabilir.
  • Öğrencilerle ya da dersle ilgisi kurulmazsa yöntem işe yaramaz hale gelir.
  • Amaçları açıklıkla belirtilmezse ?yalnızca bizzat faaliyete katılanlar? için yararlı olur.
  • Rol oynama sonunda, oyunda görev alan öğrenciler sınıftaki diğer öğrenciler tarafından rollerine ilişkin olarak alay konusu edilebilir.

En İyi Kullanım İçin Rehber İlkeler

  • Rol oynama yönteminin gruba uygun olup olmadığına karar verme: Bu yöntemi uygulayacak öğretmen grubunun ihtiyaçlarına göre planında değişiklik yapabilecek esneklikte olmalıdır.
  • Dersten önce olayın yeterli ayrıntısını planlama.
  • Grubu özel bir sorun üzerinde çalışmaya isteklendirme.
  • Rol oynama düzenini kurma. (Karmaşık olmayan kişisel ilgi ile çözümlenebilecek açık ve özel bir sorun ele alınmalıdır.)
  • Öğrenci karakterlerini göz önüne alarak ?rolleri? belirleme.
  • Sınıf ortamını rol oynamaya müsait olacak şekilde düzenleme. (Herkesin görebileceği, işitebileceği ve katılabileceği bir düzen oluşturulmalıdır. Örneğin yarım daire şeklinde oturuş biçimi bu düzeni sağlayabilir.)
  • İzleyenlerin neyi gözleyeceklerini belirtme ve not almalarını sağlama. (İzleyenlerin olayı iyice gözlemeleri ve olayı tartışmaları istenmelidir.)
  • Her sahnenin genellikle 5 ? 10 dakikadan daha fazla sürmemesini sağlama.
  • Gerekirse belirli bölümleri tekrarlatma.
  • Etkinliğin tümü üzerinde öğrencilerin değerlendirmelerine yer verme.
  • Sınıfta serbest ve güvenli bir atmosfer yaratma.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Dikkatinizi Toplayıp Konsantrasyonunuzu Kuvvetlendirin

Dünyanın neresinde olursa olsun, ‘’Kaçınızda konsantrasyon sorunu var?’’ dediğimde, %95’i elini kaldırıyor. Elini kaldırmayan %5 …

Yorum Var

  1. karamel

    merhabalar hocam. Pdr ve ya psikoloi lle ilgili rol oynama üzerinden hangi konu anlatılabilir?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir