Anasayfa / Pedagoji / Çocuk & İstismar / Duygusal İstismar ve Çocuklardaki Etkileri

Duygusal İstismar ve Çocuklardaki Etkileri

Duygusal İstismar; Çocuğun, ebeveynleri ya da öğretmenleri gibi yakın çevresinde olan kişilerce aşağılanması, görmezden gelinmesidir.

Bu yönüyle, duygusal istismar, istismar türleri içinde en yaygın olanı aynı zamanda da en zor tanımlanabilenidir. Dolayısıyla, rehber öğretmenlerin; ebeveynler ile öğretmenlerin, her olumsuz tutum ve davranışını duygusal istismar olarak ele almamak ve aradaki farkı iyi belirlemek konusunda dikkatli olmaları gerekir.

Burada özellikle vurgulanması gereken duygusal istismarın tek bir olayla sınırlı olmadığı tekrarlayan ve sürekliliğini koruyan hakaret etme, tehdit etme, aşağılama, dışlama ve/veya karşıdaki kişiyi kontrol etme gibi davranışlardan oluşan bir örüntü olduğudur. Diğer yandan duygusal istismar, tek başına görülebileceği gibi diğer istismar türleriyle de birlikte ve yüksek oranda görülebilir.

Duygusal İstismarın Etkileri

Duygusal istismarın çocuklardaki olası etkileri; depresyon, geri çekilme, düşük benlik saygısı, yüksek kaygı düzeyi, korku dolu olma, fiziksel, ruhsal ve duygusal gelişimde gecikmeler, saldırganlık, kendine zarar verici davranışlar,uyku bozukluğu, yaşa ve gelişime uygun olmayan davranışlar, tıbbi temelli olmayan fiziksel şikayetler ve aşırı derecede bağımlı olma vb. biçiminde ifade edilebilir.

Yapılan çalışmalarda öğretmenlerince fiziksel istismara maruz kalan öğrencilerin çok küçük bir bölümünün öğretmenini haklı bulup pişmanlık duyarken, tamamına yakın bölümünün ise korku,üzüntü, acı, öfke kırgınlık, mahcubiyet, nefret, kin, okuldan kaçma isteği,bunalıma girme, öğretmeni dövme, hatta öldürme isteği içinde olduklarını ortaya koymuştur. Bu bulgu okulda öğretmenlerin fiziksel istismarına maruz kalan öğrencilerin, aynı zamanda duygusal olarak da örselendiklerini ortaya koymaktadır.

Nicholas ve Bieber; ergenlerin duygusal istismar düzeyleri ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi inceledikleri araştırmalarında, çok düşük duygusal istismarın bile ergenlerde saldırganlığa ve düşmanlığa sebep olduğunu ortaya koymuşlardır.İngiltere?de 9 klinisyenle birlikte, 76 olgu üzerinden çocuk psikiyatri servislerindeki duygusal istismara uğramış çocukların tanılanması konulu bir araştırma yapmışlardır. Bu araştırmada çocuk psikiyatri servisinde, duygusal istismar kayıtları araştırılmış , klinisyenler tarafından duygusal istismara uğramış 12 çocuğun tanısı, dikkat dağınıklığı,hiperaktivite bozukluğu ve davranış bozuklukları, depresif bozukluklar, anksiyete bozukluklarının tekil durumları, uyum bozukluğu ve istismar veya ihmalle ilgili psikiyatrik olmayan problemler olarak belirlenmiştir.

Duygusal istismarın, ergenin sosyal becerilerini olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.Okullarda öğretmenlerin öğrencilere bağırmaları,onlarla alay etmeleri,isim takmaları,onlara şiddet uygulamakla tehdit etmeleri, söz hakkı vermemeleri, bazı öğrencileri sürekli arka sıralara atmaları ve onların derste arkadaşlarıyla konuşmalarını yasaklamaları, sınıfta bazı öğrencileri görmezden gelmeleri,sınıfta tek ayak üstünde bekletmeleri, çöp kutusuna oturtmaları öğrencileri tembeller, aptallar, salaklar gibi olumsuz ifadelerle etiketlendirmeleri duygusal istismara örnek olarak verilebilir.

Öğretmenlerin anne ya da baba olma durumu ile sadece duygusal istismarın belirtilerini tanımlama arasındaki ilişkiyi belirlemiştir. Söz konusu araştırmada anne ya da baba olan öğretmenlerin duygusal istismarın belirtilerini tanımlamada kendilerine daha fazla güvendikleri gözlenmiştir. Sonuç olarak bu bulgu çocuk sahibi olmanın duygusal istismarı tanımlamada etkili bir faktör olduğunu ortaya koymanın yanı sıra, öğretmenler tarafından çocuğa yöneltilecek duygusal istismarın önüne geçmede kayda değer bir gösterge olarak da ele alınabilir.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir