Anasayfa / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik / Duygu Nedir, Önemi ve Duygu Türleri

Duygu Nedir, Önemi ve Duygu Türleri

Kişilerarası ilişkilerimizde duygularımız bize yol gösterir. Duygularımızı olumlu-pozitif ve olumsuz negatif duygular olarak iki boyutta değerlendirebiliriz. Heyecan, mutluluk, neşe, iyimserlik gibi duygularpozitif,keder, üzüntü, korku, kızgınlık, öfke şiddet, kıskançlık gibi duygularsa negatif olarak tanımlanabilir.

Pozitif duygular hedef odaklı davranışlarımızı motive eder ve güçlendirir, negatif duygular ise yoğunluğu arttığı taktirde entelektüel zekayı bloke ederek, isteksizlik, verimsizlik, konsantrasyon kayıpları,odaklanamama, algı bozuklukları gibi sorunlar yaratarak kişinin performansını olumsuz etkiler.Duygu (emotion); farkına varılan bir hissin kuvvetlenerek, bilinçte ve bedende genel bir uyarılmışlık hali oluşturmasıdır. Korku, üzüntü, ask gibi… Duygu kavramının Latince karşılığı hareket etmek anlamını taşımaktadır. Duygular belirgin bir şekilde bireyin farklı ilişkilerine tepki, yanıt biçiminde ortaya çıkmaktadır.

Duyguların önemi şöyle sıralanabilir:

Duygular insanlara yardım edecek gizli güce sahiptir.

Duygular iyi kararlar almanın temelidir.

Duygular kişinin sınırlarını kurmasına yardım eder.

Beden dili duyguları yansıtır. Beden dilimiz insanlarla iletişim kurarak onlara neye ihtiyacımız olduğunu söyler.

Kişi ne kadar iyi iletişim kurarsa, kendisini o kadar iyi hisseder.

Duygular insanları birbirine bağlama gücüne sahiptir.

Duygular bu sıraladıklarımızı yapmamızı sağlar ancak duyguya sahip olmak yeterli değildir.Kişinin kendisinin ve çevresindeki insanların sahip olduğu duyguları tanıması ve yönetebilmesi gereklidir.

Temel Duygu Kümeleri Nelerdir?

Öfke: Alt kümesi: Hiddet, hakaret, içerleme, kızma, tükenme, sinirlenme, hınç, kin,rahatsızlık, alınganlık, düşmanlık, patolojik olduğunda nefret ve şiddet.

Üzüntü: Alt kümesi: Acı, keder, neşesizlik, melankoli, kendine acıma, yalnızlık, can sıkıntısı, umutsuzluk, kasvet ve patolojik olduğunda depresyon.

Korku: Alt kümesi: Kaygı, tasa, huzursuzluk, çekinme, ürkme, dehşet, kuruntu, şüphe, hayret, vicdan azabı, çekinme ve patolojik olduğunda fobi ve panik.

Zevk: Alt kümesi: Mutluluk, coşku, rahatlama, tatmin, haz, sevinç, eğlenme, gurur, heyecan, hoşnutluk ve en uç noktada mani.

Sevgi: Alt kümesi: Dostluk, güven, yakın ilgi, sadakat, hayranlık, aşk, kabul görme, iyilik, sadakat, muhabbet.

Şaşkınlık: Alt kümesi: Şok, hayret, affallama, merak

İğrenme: Alt kümesi: Tiksinme, aşağılama, hor görme, küçümseme, itici bulma, hoşlanmama, nefret etme.

Utanma: Alt kümesi: Üzülme, küçük düşme, suçluluk, mahcubiyet, hayal kırıklığı, pişmanlık, küçük düşme.

Genelde bir çok duygunun bileşimini aynı anda yaşarız. Örneğin kıskançlık. İçinde öfke, üzüntü ve korku vardır.

Duygularımız tıpkı çevreden gelen mesajlar gibi, bizim iç dünyamızdan gelen mesajlardır. Bu mesajlara duyarlı olmak, onları yorumlayabilmek gereklidir. Bireyin potansiyelini verimli kullanabilmek için olumsuz duygularla başa çıkma yolları geliştirmesi önemlidir. Bu başa çıkma yolları olumsuz duyguların (öfke,kızgınlık gibi) yarattığı yüksek enerjiyi yapıcı ve üretken faaliyetlere dönüştürmesini içerir; sanatsal ve kültürel faliyetler, spor, el işleri gibi. Böylece kendisinde neyin etkili olduğunu keşfeden birey, uyguladığı bu stratejiler ile olumsuz duygulardan uzaklaşarak ihtiyacı olan yaşam gücünü yeniden kazanır.

Duygusal enerjimizi yönetmede üç aşamalı şu strateji kullanılabilir:

1.Duyguyu inkar edip, küçümsemek yerine onu kabul edin ve hissedin

2.Duygunun size verdiği bilgiyi ve değerlendirmeyi dinleyin. Örneğin kendinize şöyle sorun: ?Benim bu durumda hangi prensip ve amaçlarım tehdit altında??

3. Duygusal enerjiyi uygun ve yapıcı bir karşılık olarak yönlendirin.

Kendi duyguları konusunda yüksek öz bilince sahip bireyler hem okul-iş yaşamlarında hem de özel yaşamlarında (eş, aile, arkadaş ilişkileri gibi) daha başarılı olmaktadırlar.

Hepimiz deneyimlerimizden de biliriz ki kararlarımız ve hareketlerimizde çoğu zaman duygularımız düşüncelerimize baskın çıkar. Duygular bize hakim olduğu sürece de zeka iyi ya da kötü bir yere varamaz.İşte bu noktada karşımıza ?duygusal zeka (EQ)? kavramı çıkar.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Agresif Kişilerle Nasıl Başedebiliriz

Agresif (nefret dolu) kişilerle nasıl başedebileceğiniz konusunda sizlere bazı tavsiyelerde bulunmak istiyoruz. Sakin kalın Nefret …

3 Yorumlar

  1. merve

    temelde duygu kümelerinin kaynağı ne araştırmamda kullanmak istiyorum ancak kaynak olmadığı için kullanamıyorum.

  2. Teşekkür ederim, kolay gelsin.

  3. Çok güzel bir internet sitesi.Eski çağlardaki insanlar nasıl ödevlerini yapıyorlardı anlamış değilim açıkçası. Eki çağlardaki insanlar çok zorluk cekiyorlardi. Allah’tan teknoloji gelişmiş ve ilerlemiş. Tekrardan çok tesekkür ediyorum.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir