Anasayfa / Aile / Çocukluk Dönemi Problemlerinden Enürezis

Çocukluk Dönemi Problemlerinden Enürezis

Çocukluk çağının en sık görülen sorunlarından biri olan enürezis, zeka yaşı ile uyumlu olmayan gece ve / veya gündüz istem dışı idrar kaçırmadır.

Çocuklar genellikle 3- 5 yaşları arasında idrarını gece ve gündüz kontrol edebilecek olgunluğa erişirler. Bu nedenle bu durumun beş yaşına kadar görülmesi normal olarak kabul edilmektedir. Zekâsı normal olan bir çocukta beş yaşından sonra en az üç ay boyunca peş peşe haftada en az iki kez gece veya gündüz ıslatması normal dışı olarak değerlendirilmektedir.

İdrarın istem dışı yapılması, gece, gündüz ve ayrıca hem gece hem de gündüz şeklinde olabilmektedir.İstemsiz işemelerin yaklaşık % 60?ı gece işemesi, % 30?u gece ve gündüz işemesi, % 10 kadarının da gündüz işemesi olduğu belirtilmektedir. Hastanelerin polikliniklerine başvuranların büyük çoğunluğu gece işemesi olanlardır. Çocukların yaklaşık % 85? nde enürezis hiç kesilmeden bebeklikten beri devam etmektedir. Yaklaşık % 15? nde tuvalet eğitimi tamamlandıktan ve en az bir yıl geçtikten sonra çeşitli nedenlerle yeniden başlamaktadır.

Enürezis 5 yaşında % 10-20, 8 yaş civarında % 5-10, 14 yaş civarındada % 2 oranında görülmektedir.Enürezis çoğunlukla ergenlik çağına kadar kendiliğinden geçer; % 1 kadarı yetişkin çağa kadar devam eder. Enürezis erkek çocuklarda, kızlardan daha fazla görülmektedir. Ergenlik döneminde oran eşitlenmektedir.

Polikliniklere enürezis şikâyeti ile getirilen çocukların büyük çoğunluğu 8-11 yaşları arasındadır. Getirilen bu çocuklarda enürezisin çok daha erken başladığı veya hiç kesilmeden devam ettiği görülmektedir.Ancak aileler genellikle, bu durumun bu yaşlarda normal olduğunu ilerde kendiliğinden geçeceğini düşünerek veya bunun tedavi ile iyileşmeyeceğini veya tedavide ilaç kullanılacağını ve bu ilaçların kısırlık yapacağını düşünerek bu yaşlara kadar veya daha ileri yaşlara kadar doktora başvurmamaktadırlar

Geçmişte anne, babası, kardeşlerinde enürezis olan çocuklarda daha sık görülmektedir. Enüretiklerin % 70?inin birinci derece akrabalarında enürezis vardır veya geçmişte olmuştur. Anneleri geçmişte enüretik olan çocuklarda beş kat, babaları geçmişte enüretik olan çocuklarda yedi kat daha fazla görülmektedir.

Enürezis duygusal ve davranışsal nedenlere bağlı olabileceği gibi organik nedenlere de bağlı olabilir.Mesane boynu veya üretra darlığı nedeniyle enürezis oluşabilir. Böbrek ve idrar yollarının enfeksiyonlarında da enürezis görülebilir. Tüm enüretiklerin % 5 ? nde enfeksiyon bulunmaktadır. Enüretik kızlarda üriner enfeksiyon daha sık görülmektedir. Şeker hastalığı ve şekersiz diabet denilen diabetes isipidus ve bazı ilaçlarda enürezise yol açacak nedenler arasındadır.

Enüretik çocukların anne babaları çocuğun uykusunun genellikle ağır olduğunu ve zor uyandırıldığını,bazen de uyandırılamadığını ifade etmektedirler. Bu nedenle enürezisin derin uyku sırasında ortaya çıktığı düşünülmüş; ancak yapılan araştırmalar uykunun her döneminde enürezis görülebileceğini göstermiştir.

Bazı araştırmacılara göre enürezis benliği doyurmanın gelişmemiş biçimi, bazılarına göre sıkıntının dışa vurumu, bazılarına göre de saldırganlığı dışa vurma güçlüğü olan çocukların duygularını ifade etme biçimidir. Çocukla ana- baba arasındaki ilişkilerin sağlıksız olduğu durumlarda, çocuk onlara karşı olan olumsuz duygularını enürezis ile ortaya koyabilir. Çocuk kendisi ile yeterince ilgilenilmemesi veya sevgi gösterilmemesi durumunda ilgi çekmek için yapabilir.

Annenin aşırı koruyucu eğilimi nedeni ile çocuğun tuvalet eğitimi alamayacak kadar küçük olduğunu düşünerek eğitim vermeyi geciktirmesi bir etken olabilir. Bu tutumun arkasında yatan gerçek çocuğu uzun zaman kendisine bağımlı tutmak arzusudur. Bu durumda çocuk tüm alanlarda olduğu gibi işeme konusunda da bebeksi kalmaktadır. Zamanından önce ve baskıcı tuvalet eğitimi de enürezise neden olabilir. Ölüm, boşanma, ailede parçalanma, anneden ayrılma, kaza, ev değiştirme, kardeş doğumu vb nedenlerde sebepler arasında sayılmaktadır. Kardeş doğumu ile başlayan enürezis bir gerileme belirtisi veya kardeşe karşı saldırgan duyguların ifadesi olabilir.

Enürezise yol açan nedenler birlikte başka sorunlara da yol açabilirler. Enürezis tek belirti olarak ortaya çıkabileceği gibi duygusal ve davranışsal bir bozuklukla da bağlantılı olabilir. Enürezisli çocuklarda tik, kekemelik, tırnak yeme, enkoprezis ( kaka kaçırma) daha sık görülmektedir. Sekonder enürezisi olanlarda psikiyatrik bozuklukların daha sık olduğu düşünülmektedir. Bazı araştırmacılar hem gece hem de gündüz işemesi olan çocuklarda psikiyatrik bozuklukların daha sık olduğunu buldular.

Enürezis ile kendisini açığa vuran birçok sorun olabileceğinden bunların tanınıp tedavi edilmesi için bu sorunun önemsenmesi ve alta yatan nedenin bulunması gerekir. Bu yapılmadığı zaman enürezis ile birlikte buna neden olan sorunlarda artarak devam edecektir. Ayrıca enürezis çocuğun sosyal hayatını bozduğu gibi ( ör. bir yere yatsıya gidemez) anne babası ile olan ilişkilerini de bozabilir. Bundan dolayı utanç duyabilir, başkalarının alaylarına maruz kalabilir, kendine güveni azalabilir

Tedavi

Öncelikle ayrıntılı bir muayene ve organik nedenleri araştıracak tetkikler yapılmalıdır. Daha sonra ruhsal nedenler araştırılmalıdır. Aileye ve yaşına göre çocuğa sorunun nedeni açıklanmalı ve doktorla işbirliği yapmaları sağlanmalıdır. Aileye bunun bir hastalık olduğu çocuğun bilinçli olarak yapmadığı bu nedenle çocuğu suçlamamaları gerektiği anlatılmalıdır.

Enürezislerin % 5 kadarında neden üriner sistem enfeksiyonları, diapedes insipidus, epilepsi, doğuştan var olabilecek ürogenital sistem anomalileri vs. olduğundan varsa bu sorunlar tedavi edilmelidir.

Organik bir neden bulunamamışsa veya organik bir nedenle birlikte ruhsal nedenlerde varsa çocuğun ve ailenin durumuna göre aileye danışmanlık ve gerekirse aile tedavisi, davranış tedavisi, psikoterapi veya ilaç tedavisi uygulanabilir.

Özellikle primer enüreziste ilaç tedavisi çok etkili olmaktadır. Bazı aileler bu ilaçların kısırlık yapabileceği gibi bir kaygı ile doktora gelmemekte veya verilen ilaçları kullanmamaktadırlar. Enüreziste kullanılan ilaçların kısırlık yaptığı şeklinde bir bilgi tamamen yanlış bir bilgidir. Ayrıca doktora getirilen her çocuğa ilaç verilmemektedir.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

 2-3 Yaş Döneminde Çocukların Sosyal Gelişim Özellikleri

Sosyalleşme, bebeğin 3 ay dolaylarında insanla objeler arasındaki farkı görerek, değişik tepkiler göstermesiyle başlar. Bebekler …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir