Anasayfa » Pedagoji » Çocuklarınızı Sınırlar Koyarak Yetiştirin

Çocuklarınızı Sınırlar Koyarak Yetiştirin

Çocuklarınızı yetiştirirken; “Onunla arkadaş olun, ona açık olun, isteklerine saygı duyun, onu önemseyin vb. gibi bir çok tavsiye de bulunduğumuz ailelere bir tavsiye de daha bulunuruz. Bu tavsiyemiz ise genellikle “Çocuklarınıza sınır koyun” oluyor. Ancak genellikle bu son tavsiyemiz aileler tarafından pek benimsenmez. Fakat bir çocuğun gelişimi için sınırla çok önemli ve gereklidir. 

Neden “Çocuklarınıza Sınır Koyun” Diyorum

Çocuklar dünyalarındaki kuralları anlamak isterler. Kendilerinden ne beklendiğini, kontrolün kimde olduğunu, ne kadar ileri gidebileceklerini ve çok ileri gittiklerinde ne olabileceğini bilmek isterler. Diğerleri ile ilişkilerinde bulundukları yeri bilmek ve artan beceri ve kapasitelerini ölçmek arzusundadırlar. Sınırlar, çocukların kendilerini ve dünyalarını anlamalarına yardımcı olur ve onlara önemli bir keşif ve öğrenme ortamı sağlar. Sınırları belirleme dinamik bir süreçtir. Çocuklar büyüdükçe değişir ve ana babalar için çocukların sağlıklı gelişimlerini sürdürecek şekilde genişleme ve ayarlama yapmak oldukça zordur. Bu zor görevi başarabilmek için, hem kararlı, hem de esnek olmalıyız. Sağlıklı deneme ve keşifleri yüreklendirecek kadar kararlı ve gelişmeye izin verecek kadar esnek sınırlar belirleyebilmeliyiz.

 Çocuklar Neden Sınırlara İhtiyaç Duyarlar?

Sınırların etkili bir şekilde belirlenmediği ailelerde büyüyen çocukların kendilerinden emin olamadıkları ve kendilerini gergin hissetmeleri görülmüştür. Dünyaya açıldıklarında, çatışmalar, reddedilmeler ve olumsuz tepkilerle karşılaşırlar. Çocuklara dünya ile başarılı ilişkiler kurmaları için ihtiyaçları olan net sinyallerin sağlanması bu tür çatışmaları ortadan kaldıracaktır.

Çocuklar onaylanabilir davranışlar gösterebilmek için, bizim kurallarımız ve beklentilerimiz konusunda net mesajlara ihtiyaç duyarlar. Herkes gibi çocukların da kurallara ihtiyacı vardır. Bunu bir trafik sistemi ile örnekleyebiliriz. Trafiğin nasıl işlediğinden haberi olmayan bir sürücü, arabasına binip yola çıktığında, yolun sağından gideceğine solundan gidebilir, aşırı hız yapıp olmayacak sokaklara girebilir ve neticede trafiği altüst eder, kaza yapar ve pek tabii cezalandırılır. Buna engel olmak için, trafiğe çıkmadan önce, bütün sürücüler trafik kurallarını öğrenir, neyin yapılıp neyin yapılmadığını benimser, hatta bu prensip ve davranışları deneyerek öğrenme devresinden geçerler. Bunun için de bir süre, yanlarında bir tecrübeli sürücü oturup onlara yol gösterir. Bu örneği ev içine aktarırsak, ev içinde hareket etmeye başlayan çocuk, ne yapacağı ve nasıl hareket edeceği, yani evin kuralları hakkında eğitim (açıklama) görmemişse, haliyle yanlışlar yapacak ve bu sebeple ikaz edilecek veya cezalandırılacaktır (kızma, bağırma vb.). Çocuk deneme ve yanılmalarla ne yapıp yapmaması gerektiğini öğrenecek; ama her zaman sebebini öğrenemeyecektir.

1.Sınırlar, Çocukların Araştırma Yapmalarına Yardımcı Olur

Çok küçük yaşlardan itibaren, çocuklar sürekli olarak denemeler ve keşifler yapmakta, dünyaları ve onun nasıl işlediği konusunda bilgi toplamaktadırlar. Çok iyi gözlemcidirler ve gözledikleri davranışı taklit ederek, neden sonuç ilişkilerini kaydetmekte ve topladıkları bilgilere dayanarak kurallar hakkında belli inançlar oluşturmaktadırlar.Sınırlar onaylanan davranışları tanımlar. Sınırlar anlaşılır ve tutarlı olduğu sürece, çocuklar için onu anlamak ve izlemek daha kolay olacaktır. Sınırlar net olmadığı zaman, çocuklar yolun dışına çıkıp sorun yaşayabilirler.

2.Sınırlar, ilişkileri tanımlar

Çocuklara, belirgin sınırlar sunulduğu zamanlarda, ilişkilerle ilgili önemli sorunların cevaplarını almaya başlarlar;

  • Burada yetkili olan kimdir?
  • Ne kadar ileri gidebilirim?
  • Çok ileri gidersem ne olur?

Topladıkları bilgiler onların yetişkinlerle olan ilişkilerinde ne kadar güç ve kontrol sahibi olabileceklerini keşfetmelerine yardımcı olur. Çocuklar kendilerine çok fazla güç ve kontrol verildiği zaman etkileri ve otoriteleri konusunda abartılmış bir duyguya kapılırlar. Sınırları belirsizleşir, daha çok deneme yaparlar. Bu da onların diğer insanlarla çelişkili ve güç mücadeleleri ile daha bir ilişki içine girmelerine neden olur.

3.Sınırlar Büyümenin Ölçütüdür

Sınırlar ailelere çocukların nelere hazır olmadıklarını göstermekte de yardımcı olurlar. Çocukların hangi sınırlara uymaları gerektiği onların hangi gelişim aşamalarında olduklarını gösterir. Sınırlar çocukların gelişimlerinde onlarla her daim yan yana bir yol arkadaşıdır.

4.Sınırlar Güvenlik Sağlar

Çocuklar bizim ?ana baba? olmamıza ihtiyaç duyarlar, yani bizim sınırlamalar belirlemede kararlı olmamızı ve güvenebilecekleri bu sınırları onlara sağlamamızı beklerler. Güven ve devamlılık duyguları buna bağlıdır. Sınırlar güven verir. Saygılı sınırların belirlenmesi çocuklara güçlü sinyaller iletir. Ben senin ana babanım.Güçlü ve kapasite sahibiyim Seni doğru yola yönlendireceğim konusunda bana güvenebilirsin.

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

İntihar Riskini Teşhis Eden Kan Testi Bulundu

İntihar riskini tespit eden kan testini bulan araştırmacılar intiharın insanlığın başına bela olmuş önemli bir …

Ne Düşündüğünü Merak Ediyorum