Anasayfa / Pedagoji / Çocuk Psikolojisi Açısından “Okul Olgunluğu” Nedir?

Çocuk Psikolojisi Açısından “Okul Olgunluğu” Nedir?

Her anne baba gibi sizde çocuğunuz okula başlamak üzereyken çok  heyecanlısınız ama biraz da tedirginsiniz. Hem çok sevdiğiniz çocuğunuzun okula başlamasından dolayı mutluluk duyuyorsunuz hemde acaba soruları ile mücadele etmek zorunda kalıyorsunuz. Sizi çok iyi anlıyorum. Peki çocuğunuzun okula başlamaya hazır olup olmadığını nasıl anlarsınız?

Sizde çocuğunuz ilkokul başlamadan önce tereddütler yaşıyor ve ne yapacağınızı bilmiyorsanız öncelikle şu önerilere bir kulak verin.

Çocuğunuz Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen “ay” sınırlarının neresinde. Lütfen öncelikle çocuğunuzun bulunduğu ayı belirleyin ve ne yapacağınıza buna göre karar verin.

Bir çocuk için okula başlama olgunluğu, gelişimsel alanlarda yaşının gerektirdiği becerilere ulaşmayı ifade eder.Okul olgunluğu; motor, sosyal, duygusal, zihinsel ve dil gelişimi alanlarında çocuğun gelişimin yaşıtları düzeyinde olması demektir. Okul olgunluğuna erişen çocuk demek pedagojik açıdan, okula başladığında kendinden beklenenleri yerine getirebilen, okul ortamına ve öğrenmeye karşı olumlu duygular geliştirebilen çocuktur. Aksi durumda ise eğer çocukta okul olgunluğu tam olarak gelişmemiş ve çocuk bu şekilde okula başlamışsa bu durumda çocuk için okul ortamı tam bir kabus haline dönüşmektedir.

Dikkat ederseniz sizin için önemli ve kritik aylar 60, 66 ve 69. aylardır. Ayrıntılara dikkat ederseniz MEB tarafından belirlenen haklarınıza göre çocuğunuzun okula başlamasına karar verebilir yada aksi yönde bir karar alabilirsiniz. Ancak temelde dikkat etmeniz gereken unsur vereceğiniz kararın ne kadar doğru olduğudur. Çocuğunuzun ilkokula başlaması ile ilgili tereddütleriniz varsa öncelikle sizin hazırlamış olduğum bu videoyu izlemenizi rica ediyorum.

Çocuğunuz İlkokula Başlamaya Hazır mı?

Evet değerli velimiz videoda da bahsettim üzere eğer çocuğunuzla ilgili tereddütleriniz varsa lütfen bir uzmana danışmadan tek başınıza bir karar almayın.

Unutmayın ki bir çocuğun okula başlayabilmesi için için;

  • Fiziken ve ruhen tam bir bütünselliğe kavuşmuş olması,
  • Yaşının gerektirdiği davranışlarla ilgili hazırbulunuşluk seviyesinin tamamlanmış olması,
  • Küçük kas becerilerinin yeterince gelişmiş,
  • El-göz koordinasyonun tamamlanmış,
  • Anne ve Babası ile bağımlı değil bağlı bir ilişki geliştirebilmiş,
  • Duygusal olarak sınıf ve arkadaş ortamına uyum sağlayabilecek sosyal olgunluğa erişmiş,
  • Dil becerilerinin kendisini ifade edebilecek yaş olgunluğuna ulaşmış olması gerekmektedir.

Okul Olgunluğuna Erişmiş Bir Çocuğun Gelişimsel Olarak Kazanmış Olması Gereken Temel Özellikleri Şu Şekilde Olmalıdır.

Motor Gelişim Özellikleri

Çocuk bedensel hareket ve koordinasyonunu sağlanabilmelidir. Vücuduna, hareketlerine hâkim olabilmeli ve  kalem kullanabilecek küçük kas koordinasyonu becerilerinin de yeterince gelişmiş olması gereklidir.

Sosyal ve Duygusal Gelişim Özellikleri

Çocuğun temel özgüven becerisini kazanmış olması gerekmektedir. Bu dönemde ayrıca çocukların güvenli ilişkiler kurabilme, ayrılığı kabullenme, sorumluluk alabilme,yaşıtları ile sağlıklı ilişki kurabilme ve bu yönde girişimde bulunma, oyun kurabilme veya kurulmuş olan oyunlara katılabilme, dahil olduğu oyunların kurallarına uyma ve sürdürebilme de sebat gösterme, kendi başına hareket edebilme becerilerine sahip olmaları gerekmektedir. Öz bakım becerilerini yeterince gelişmiş olmalıdır.

Zihinsel Gelişim Özellikleri

Çocukların zihinsel gelişimleri ilerlerken çocuklarda öncelikle şekil algısı gelişmeye başlar ve ardından. sembol algısı, ( harf ve sayılarla ilişki) gerçekleşir. Ayrıca çocuğun zekâ seviyesi ve öğrenme ortamında olumlu tepki verebilmesi, okul yaşamındaki uyumu üzerinde etkilidir. Görsel ve işitsel algılama, hafızada tutma, neden-sonuç ilişkisi kurabilme, yeterli kavrama becerisine sahip olma, parça-bütün ilişkisi kurabilme, sıralama becerilerine sahip olması beklenir. Eğer çocuğunuz bu becerilere sahip değilse veya bu becerileri yerine getirmekte zorlanırsa mutlaka çocuğunuzu bir zeka testi yaptırmanız gerekmektedir. Eğer çocuğunuza zeka testi yaptırmak isterseniz Randevu Alabilirsiniz.

Dil Gelişimi Özellikleri

Çocuklarda henüz okul söz konusun değilken dil gelişim becerileri ile yaşıtlarından ayrılabilirler. Burada sadece konuşmadan da bahsetmiyoruz zira konuşma kadar dinleme becerisi de çocukların gelişimi açısından çok önemlidir. Çocuklar eğer okula başlayacaklarsa mutlaka kendilerini ifade edebilmeli ve düşüncelerini sözcüklere dökebilmelidirler. Eğer çocuk okula başlamadan önce yeterli kelime haznesine sahip değilse hem kendisini, hemde yaşadığı ve düşündüğü olayları istediği gibi anlatamayacaktır. Bu durumda çocukta agresiflik, anlaşılamamak ve okuldan soğuma gibi başka sorunlara yol açacaktır. Çocuğunuzun dil gelişimin yaşıtları düzeyinde olup olmadığını bilmeli varsa tereddütleriniz bu konuda bir uzmandan destek almalısınız.

Çocuğun Doğru Zamanda Okula Başlaması Tüm Hayatını Etkileyebilir

Çocuğun psikolojik olarak okula hazır oluşu, ilerideki başarısını etkileyecektir. Çocuk okula başladığında, hiç tanımadığı bir ortam, tanımadığı kişiler ve uymak zorunda olduğu kurallarla karşılaşır. Bu durum bir uyum süreci gerektirir. Okul olgunluğu kazanmış olan çocukta bu uyum süreci kısa sürede tamamlanır.Ancak henüz okul olgunluğu kazanmamış çocuk için bu süreç oldukça sancılıdır. Bu nedenle çocuğun yaşını doldurmuş olması, hatta bazen okuyup yazabiliyor olması her zaman okula hazır olduğu anlamına gelmez. Diğer gelişim alanlarının da zihinsel gelişim ile aynı düzeye ulaşması gereklidir. Gelişim alanlarından birisi çok ilerideyken diğerleri geride kalmışsa, okul yaşantısı içinde gerideki alanların ilerideki alanı da geriye çektiği görülebilmektedir. Bu nedenle çocuğunuzun üstün yetenekli (üstün zekalı) olduğunu düşünüyorsanız ancak diğer gelişim alanları ile uyumlu bir gelişim gösterip göstermediğini merak ediyorsanız mutlaka bu konuda çocuğunuzu bir değerlendirmeden geçirmelisiniz.

Mutlu Olun, Huzurlu Kalın. Tekrar Görüşmek Üzere…

İdris GÜNDÜZALP

Uzm. Klinik Psikolog

Hakkında İdris Gündüzalp

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

 2-3 Yaş Döneminde Çocukların Sosyal Gelişim Özellikleri

Sosyalleşme, bebeğin 3 ay dolaylarında insanla objeler arasındaki farkı görerek, değişik tepkiler göstermesiyle başlar. Bebekler …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir