Anasayfa / Pedagoji / Çocuk & İstismar / Cinsel İstismarın Tanımı, Türleri ve Çocuklara Etkileri

Cinsel İstismarın Tanımı, Türleri ve Çocuklara Etkileri

Çocukta cinsel istismar yüzyıllardır bilinen bir konudur.Bununla beraber son yıllarda çocukluk cinsel istismarında bir artış söz konusudur. 1998’de Amerika Birleşik Devletleri?nde çocuk ve ergenlerin binde 1.6’sının cinsel istismara  uğradığı  bildirilmiştir.  Başka  ülkelerde  yapılan  epidemiyolojik çalışmalarda da benzer oranlardan söz edilmektedir. Ülkemizde ise Trakya Üniversitesi’nde yapılan bir çalışmada, aile içi cinsel istismarın %1.4 oranında olduğu bulunmuştur. Çocuk istismarı, karmaşık nedenleri ve trajik sonuçları olan, tıbbi, hukuki, gelişimsel ve psiko-sosyal kapsamlı ciddi bir sorundur (Kara ve ark., 2004). Ruyan ve arkadaşlarının (2000) çalışmasında belirttiği gibi,

Dünya Sağlık Örgütü 1999 yılında çocuk istismarı veya çocuğa  karşı kötü muameleyi; sorumluluk, güven ve yetenek ile ilgili genel durumunda çocuğun sağlığına,yaşamına, gelişimine ve değerine zarar verebilen, fiziksel ve/veya emosyonel kötü davranışı, ihmali, her türlü ticari çıkar için çocuğun kullanılmasını içeren davranışlar? olarak tanımlamıştır.Çocuğa yönelik kötü muamele ya da çocuk istismarı insanlık tarihi kadar eski, bir o kadar bilinen ancak ortaya çıkarılan sayısı kadar çıkarılmayanlarıda olan, sosyal ve tıbbi bir sorundur.Bir  istismar olgusunun  saptanması,  tıbbi ve  psikolojik  tedavi sürecinin dışında yasal işlemleri de zorunlu kılar.Çocukluk çağı travmaları içinde  çocuk  istismarı  yinelenebilirliği,  çocuğa  genellikle  en  yakınları tarafından yapılıyor olması, bu nedenle de tanımlanması ve tedavi edilmesi en zor  olan  travma  şeklidir. Navalta  ve  arkadaşları  yaptığı çalışmada bir grup kadında görülen sinirsel-psikososyal eksikliğin nispeten çocukluk çağında cinsel istismara uğramaları ile ilişkili olduğunu göstermiştir.

Çocuk  istismarı  ve  ihmali; anne,baba  yada  bakıcı  gibi  bir  erişkin tarafından  çocuğa  yöneltilen,  toplumsal  kurallar  ve  profesyonel  kişilerce uygunsuz  ya  da  hasar  verici  olarak  nitelendirilen,  çocuğun  gelişimini engelleyen ya da kısıtlayan eylem ve eylemsizliklerin tümüdür.Bu eylemlerin sonucu olarak; çocuğun fiziksel, ruhsal, cinsel ya da sosyal açıdan zarar görmesi,sağlık güvenliliğinin tehlikeye girmesi söz konusudur. İstismar  ve ihmalin bu farklı şekilleri yalnız aileleri değil, toplumu, sosyal kuruluşları,yasal  sistemleri,  eğitim  sistemini  ve  iş  alanlarını  da  etkileyen  bir  halk sorunudur.

Cinsel İstismar Nedir?

Çocuğun bir yetişkin tarafından; cinsel uyarı ve doyum için kullanılması, fuhuşa zorlanması, pornografi gibi suçlarda cinsel obje olarak kullanılması cinsel  istismardır.Genital bölgeye dokunma, teşhircilik pornografi,ırza geçmeye kadar çok geniş yelpazedeki tüm davranışları kapsamaktadır.

Cinsel istismarın  mutlaka  şiddet  içermesi  gerekmez,  çocuğun  rızasının  olup olmadığına bakılmaz.Cinsel istismara uğrama,cinsiyetler arasında farklılıklar göstermekte ve kızlarda üç kat daha fazla görülmektedir.Finkelhora göre de pek çok cinsel istismar kurbanı kızdır. Bununla birlikte, erkek çocukların istismarının açığa vurulması kızlara oranla daha az olabilmektedir.

Cinsel istismar % 77 olasılıkla aile, % 11 diğer akrabalar, % 5 bakımla ilgisi olmayan kişiler, % 2 ise çocuğun bakımı ile ilgilenen diğer kişiler tarafından uygulanmaktadır. Faillerin çoğu 20-40 yaşları arasında olup,hafif derecede kadın üstünlüğü vardır, ancak sadece cinsel istismar  açısından bakıldığında erkekler daha ön planda yer almaktadır.Kurbanın cinsiyeti ne olursa olsun faillerin çoğu erkektir ve kurban tarafından  kim  oldukları  bilinmektedir.İstismarcıların  birçoğu  da çocukluklarında, ya cinsel istismara uğramışlardır ya da ev içerisinde şiddet olgusu vardır. Cinsel istismarcı birey genelde düşük eğitim ve sosyoekonomik düzeye sahiptir. Aile genelde tek ebeveynden oluşmaktadır.

  • Aile İçi Cinsel İstismar: Ensest
  • Ensesti Doğuran Risk Faktörleri
  • Ensestin Çocuk Üzerindeki Etkileri
  • İstismarcı Kime Denir?
  • Cinsel İstismara Uğramış Çocuk Nasıl Fark Edilir?

Cinsel  İstismarda  İstismarın Olası  Sonuçları Nelerdir?

Cinsel istismarın çocuklar üzerindeki olası sonuçları 6 ana bölümde değerlendirilir.İstismar çok boyutlu etkiler bırakan bir olumsuzluk olup çocuk üzerindeki etkilerini şu alt başlıklarda değerlendirmek münkündür;

  1. Cinsellik Üzerine Etkileri
  2. Emosyonel (Duygusal) Etkileri
  3. Depresif Duygu Durum Üzerine Etkileri
  4. Anksiyete Şeklindeki Etkileri
  5. Davranışsal Etkileri
  6. Kişilik Gelişimi Üzerine Etkileri

Sonuç  Olarak;

kanıtların eksikliği, yanlış bilgiler, kültürel ve geleneksel değerler istismarın göz ardı edilmesine yol açabilmektedir.Travma ancak çok ciddi  boyutlarda  olduğunda  çocuk  istismarı düşünülmektedir. İstismar göstergesi olan hafif bulgular atlandığında veya bildirimi yapılmadığında,yaşamsal önem taşıyan olumsuz sonuçlarla karşılaşılabilmektedir.Bu nedenle,çocuk istismarının tanı ve tedavisinde etik, ahlaki ve kanuni yükümlülükleri olan  sağlık  ekibi  üyelerinin,çocuk  istismarının  bulgu  ve  semptomlarını bilmeleri gerekir.Çocuk istismarında multidisipliner yaklaşım esastır ve bu yaklaşımın bir parçası olarak çocuk ve ailenin psikiyatrik değerlendirmesinin yapılması öncelik taşır.Sağlık çalışanları bakım ve tedavi görevlerinin yanı sıra,eylemi yasal birimlere bildirme yükümlülüklerininde olduğunu unutmamalıdırlar./Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, Cilt:2, Sayı:4 (2007)

Hakkında Admin

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Çocuklar, Cinsel İstismardan Nasıl Korunur

Çocukları cinsel istismardan korumak, cinsel tehlikeler konusunda eğitmek, çocuklara yönelik cinsel eğitim konularından birisidir. Bu …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir