Anasayfa / Aile / Ergenlik / Adolesanlarda Cinsel Gelişim Evreleri

Adolesanlarda Cinsel Gelişim Evreleri

Adolesan dönemi, bireyin fiziksel, cinsel, bilişsel ve psikososyal olarak çocukluktan erişkinliğe geçiş sürecidir.Budönemde görülen fiziksel ve cinsel gelişim ergenlik olarak adlandırılır. Temel fiziksel ve cinsel değişiklikler; birincil cinsel özelliklerin olgunlaşması, ikincil cinsel özelliklerin ortaya çıkması (seksüel kıllanma, kızlarda meme gelişimi, erkeklerde ses kalınlaşması), vücut yağ dağılımının değişmesi, iskelet gelişimi ve boy uzaması ile  kızlarda menstruasyonun, erkeklerde spermatogenezin başlamasıdır.

Erkek gelişiminin özellikleri 9-13 yaşları arasında, kadın gelişiminin özellikleri ise 8-13 yaşları arasında başlar. Kızlarda meme gelişiminin başlaması, erkeklerde testis hacminde artış pubertenin en erken bulguları olarak kabuledilir. Tanner, cinsiyet gelişimini preadolesan dönemden erişkinliğe kadar beş gelişimsel evreye ayırmıştır (Tablo1). Adolesanların sağlık hizmeti gereksinimlerinin ve gelişimsel sorunlarının tanımlanmasında, gelişimsel evreleme kronolojik yaşa göre daha yararlıdır.

Tablo 1. Tanner evreleri

adolesandonemler

Kızlarda meme gelişimi (telarş) ile başlayan ikincil cinsel özellikler pubik kıllanma (pubarş), aksiler kıllanma (aksillarş) ve ilk menstruasyon (menarş) sırasıyla devam eder.Türk kızlarında meme gelişiminin başlangıç yaşı 10.35-10.99 yaş, erişkin evreye ulaşma yaşıise15-15.5 yaş olarak bulunmuştur. Pubarş genellikle meme gelişimini izleyen 6 ay içinde başlar. Bazen pubertenin ilk bulgusu olabilir.

Apokrin bezlerin gelişmesi (vücutterkokusu), aksiler kıllanma ve akne oluşumudaaynı dönemde gerçekleşir.Türkkızlarında pubik kıllanmanın başlangıç yaşı 10.35-10.99 yaş, erişkin evreye ulaşma yaşıise13.1-13.9 yaş olarak belirlenmiştir. Menarş, telarşın başlamasından yaklaşık 2-2,5 yıl sonra başlar.Türkkızlarında ortalama menarş yaşı 12.5 yaş olarak bulunmuştır. Kızlarda pubertede izlenen diğer değişikliklervulva, vajen ve himen mukozasında kalınlaşma, vajinal sekresyonun asidik özellik kazanması,monspubiste yağlanma ve klitoriste hafif büyümedir .

Erkeklerde ikincil cinsel özelikler testis hacminin artması ile başlar. Pubarş, aksillarş ve spermarş sırası ile gözlenir.Testis hacminin 4 ml?yi veya çapının 2,5 cm?yi aşması pubertenin ilk bulgusu olarak kabuledilir. Ölçüm Prader orşidometresi ile yapılır. Türkçocuklarında testis boyunun 4 ml?den büyük olarak saptanma yaşının 11.1±2.1 yaş olduğu saptanmıştır .

Preadolesan dönemde cinsel kimlik, erkeklik ve kadınlık algısı gelişmiştir. Cinsellik hakkında arkadaşlardan, okuldan ve aileden alınan bilgiler ve mitler vardır. Erken adolesan dönemde kendisinin ve akranlarının vücutlarına merak, cinsel fanteziler ve masturbasyon başlar. Cinsel aktiviteler genellikle nonfizikseldir. Orta adolesan dönemde flört etme yaygındır. Koitusun eşlik ettiği veya etmediği ilişkiler yaşanabilir.

Geç adolesan dönemde  fiziksel, sosyal ve yasal olgunlaşma tamamlanır. Cinsel davranışlar bireysel olmaktan çıkıp daha anlamlı ve paylaşılan  ilişkiler haline dönüşebilir. İzmir?de  yapılan bir çalışmada, yaş ortalamaları 17,5± 0,7 olan  861 lise öğrencisinin % 33?ünün (erkeklerin %56,6?sı, kızların %5,1?i) koitusta bulunduğu,ilkkoitusta bulunma yaşının kızlarda 16,5±0,8, erkeklerde 15,7 ±1,5 olduğu saptanmıştır.

Cinselliğin, adolesanın gelişiminin doğal bir parçası olduğu bilinmesine rağmen bu dönemde yaşanan cinsellik endişe verici olabilmekte ve dikkatli olunmasını gerektirmektedir. Çünkü:

  1. Adolesanların, ebeveynlerin ve toplumun cinsellik hakkında farklı ve/veya karşıt görüşleri bulunmaktadır.
  2. Fiziksel olgunlaşma yaşının düşmesi, ekonomik bağımsızlık ve evlilik yaşının yükselmesi adolesan cinselliği süresinin uzamasına neden olmuştur.
  3.  Adolesanlarla ebeveynler arasında iletişim eksikliği bulunmaktadır.
  4. Medya cinsel davranışlarla ilgili gerçekçi olmayan imajları teşvik etmektedir. Bu tarz imajlar adolesanda cinsellik konusunda karmaşa yaratabilmektedir.
  5. Bu dönemde arkadaş grupları ve akran baskısı önemli hale gelmektedir.
  6. Cinsellikle ilgili eğitimler sınırlıdır.
  7. Ailenin değerleri, ebeveynlerin değerleri, medya tarafından tanımlanan cinsel imaj ve kendi kişisel değerleri arasında sıkışan adolesan sıklıkla impulsif davranıp mental olarak hazır olmadan ve önlem almadan cinsel ilişkiye girebilmektedir.

Hakkında Admin

PdrGünlüğü sitesinin kurucu ve editörü olarak yaklaşık 6 yıldır burada yazıyorum. Uzmanlığım çocuk ve ergen psikolojisi olmakla beraber temel amacım mesleğimiz için faydalı paylaşımlarda bulunmaktır.

İlginizi Çekebilir

Cinsel Hayatınızı Yeniden Yaratmak İçin Öneriler

İnsanların yaşı ilerledikçe libidolarında düşüş meydana gelir. İlk günkü tutkusunu kaybeden yatak odasında hayat bir …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir