Güncel Haberler
Anasayfa / Psikoloji / Çocuk Psikolojisi / 2?3 Yaş Özerkliğe Karşı Utanç ve Kuşku Dönemi

2?3 Yaş Özerkliğe Karşı Utanç ve Kuşku Dönemi

Bu dönemde kas ve hareket gelişimi hızlanmıştır.Çocuğun ayağa kalkması ve yürüyebilmesi, anne kucağından çevreye doğru uzanabilmesine, anneye bağımlı olma durumundan çıkmasına imkân tanımıştır.Çocuk işeme ve dışkılama işlevini yerine getiren kasların da olgunlaşmasıyla artık istediği zaman tuvaletini tutabilir ya da bırakabilir.

Böylece birbirine karşıt iki eğilim arasında bir seçim yapabilme durumuna gelmiştir. Artık tuvalet kontrolü kendi elindedir. Kasların kontrolünün öğrenilmesi ve tuvalet terbiyesi esnasında bu yeteneğin ebeveynle sosyal ilişki düzeyinde kullanılması çocukta özerklik duygusunu gelişimine yol açar.

Bu evrede anne-babanın kesin ve tutarlı davranışları çocuğun seçim yapma yetisini, özerkliğini zedelememelidir. Bu dönemde çözülmesi gereken çatışma, utanma ve şüpheye karşı özerklik duygusunun başarılabilmesidir. Kişilik gelişiminin daha önceki aşamasında temel güven duygusu gelişmemişse ya da tuvalet eğitimi sırasında ağır utandırmalar ve cezalarla çocuğun özerkliğine geçit vermeyen sıkı bir kontrol uygulanırsa çocuğun özerk olma, kendi kendine yeterli olma duyguları gelişemeyecektir. Böylece çocuk kendini karar vermede yetersiz hissedecek, kendisinden kuşku duyacak ya da davranışlarını engelleyecek bir utanç duygusu geliştirecektir.

Dikkat edilmesi gereken nokta çocuk özerkliğini kazanırken onu kurallar altında ezmemek ve kişilik gelişiminin önünü tıkamamaktır. Çocuğun ailesi ile olan çatışması beslenme gibi başka alanlarda da sürer. Anne, bir an önce çocuğunun doymasına çabalarken çocuk kaşık tutmak, yiyecekleri bulaştırıp oynamak ister. Dolayısıyla annenin yedirmek konusundaki ısrarına ağzını kapatarak ya da içindekini tükürerek karşılık verir. Kaşığı döke saça ağzına götürmek, kendi işini kendisi yaptığından dolayı çocuk için büyük başarıdır. Bu alandaki çatışmayı engellemek için çocuğun kendi kendisini besleme isteği biraz olsun desteklenmelidir.

Erikson?un teorisine göre bu dönemde çocukların temel gelişim çatışması özerkliğe karşı utanç ve kuşkudur. Bu evrede çocuk seçim yapabilmeyi ve irade becerisini geliştirir. Kendi kendine denetim yapabilme duygusunda eksiklik ve dışardan denetimlerin aşırılığı oranında kuşku ve utanç duyguları yerleşebilir.

Hakkında İdris Gündüzalp

İstanbul Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü mezunuyum. Milli Eğitim Bakanlığı ve Özel Sektörde çeşitli deneyimlerim oldu.Uzun yıllardır PdrGünlüğü Sitesinin Editörlüğü yapmaktayım.Temel mesleki amacım Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik alanına katkı sağlamaktır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>